JE SUIS ISTANBUL

DSC02318

Γράφει η Μαρία Μίχου

Μια μέρα μετά την βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στην Κωνσταντινούπολη είναι σαν να μη συνέβη απολύτως τίποτα. Τα πλυστικά μηχανήματα αφαίρεσαν και την παραμικρή υποψία του τι έγινε το πρωί της 12ης Ιανουαρίου 2016 στην πλατεία Σουλτάν Αχμέτ, ανάμεσα στο Μπλε Τζαμί και την Αγιά Σοφιά, όπου εννέα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι δεκαπέντε τραυματίστηκαν. Δεν υπάρχουν λουλούδια, δεν υπάρχουν αφιερώματα, δεν καίνε ούτε κεριά ούτε λιβάνια. Η Τουρκία κρύβει τις πληγές της, κάτω από μια «αλλοπρόσαλλη» συμπεριφορά προσπαθώντας να κρατήσει και την πίτα αφάγωτη και τον σκύλο χορτάτο –όμως αιμορραγεί.

Peshaber  -suicide-attack-istanbuls-central-sultanahmet-10-killed-15-injured-at-leastΈνα γκρουπ Γερμανών τουριστών ξεναγείται στο χώρο του αρχαίου Ιπποδρόμου της Κωνσταντινούπολης, το πρωινό της 12ης Ιανουαρίου 2016. Στέκονται μπροστά στον Οβελίσκο του Θεοδοσίου Α’, βυζαντινού αυτοκράτορα που μετέφερε τον οβελίσκο από την Αίγυπτο στην Κωνσταντινούπολη και τον έστησε στη μέση του Ιπποδρόμου -32 «ήλιοι» χρειάστηκαν για να υψωθεί η υπερμεγέθης στήλη σύμφωνα με την μαρτυρία στο ίδιο το μνημείο. Ο Οβελίσκος φέρει αιγυπτιακά σύμβολα και σύμφωνα με τους αρχαιολόγους υμνεί τη νίκη του Αιγύπτιου φαραώ Τούθμωσις Γ’ επί του αρχαίου βασιλείου των Μιτάνι, στη σημερινή βόρεια Συρία. Κι ένα σύμβολο-ύμνος σε μιαν αρχαία αιματοχυσία, τρεισήμισι χιλιετίες μετά γίνεται σιωπηλός μάρτυρας της αφροσύνης των καιρών. Λίγο μετά τις 10 το πρωί, ένας βομβιστής αυτοκτονίας ανατινάζεται δίπλα στο γκρουπ των Γερμανών τουριστών, σκοτώνοντας εννέα από αυτούς και τραυματίζοντας άλλους δεκαπέντε ανθρώπους –και άλλων εθνικοτήτων.

Ακριβώς έναν χρόνο πριν, στις 6 Ιανουαρίου 2015, μία γυναίκα ανατινάζεται έξω από το αστυνομικό τμήμα στην πλατεία Σουλτάν Αχμέτ, σκοτώνοντας έναν αστυνομικό και τραυματίζοντας έναν ακόμη. Τον Οκτώβριο του 2015 σημειώθηκε στην Άγκυρα η πιο πολύνεκρη βομβιστική επίθεση στην ιστορία της γειτονικής χώρας -102 νεκροί και περίπου 200 τραυματίες ο απολογισμός της διπλής επίθεσης αυτοκτονίας στον κεντρικό σταθμό τρένων της τουρκικής πρωτεύουσας. Τον Ιούλιο του 2015, στο Σουρούτς, 33 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους με τον ίδιο τρόπο. Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, όλες οι παραπάνω επιθέσεις αποδίδονται στο Ισλαμικό Κράτος. Η επίσημη ηγεσία ήταν και είναι σε επιφυλακή, ενώ οι πολίτες περιμένουν και συνέχεια…

Δεν φοβόμαστε

Σε επικοινωνία που είχε το «τί ῥεῖ» με Έλληνες της Κωνσταντινούπολης και Έλληνες που ζουν εκεί, η 12η Ιανουαρίου ήταν μια συνηθισμένη ημέρα, ιδίως για όσους βρίσκονταν μακριά από το σημείο της έκρηξης.

«Το περιμέναμε. Εδώ και τρεις-τέσσερις ημέρες, ήταν έντονη η αστυνομική παρουσία στους δρόμους. Οι αστυνομικοί έκαναν έρευνες σε πολλούς ανθρώπους. Αλλά δεν κατάφεραν να αποτρέψουν αυτό το χτύπημα», ανέφερε ο Δημήτρης Ιωαννίδης. Μένει στην περιοχή της πλατείας Ταξίμ, στο πατρικό του που στέκει εκεί από το 1953, περίπου 10 χλμ μακριά από την πλατεία Σουλτάν Αχμέτ που σημειώθηκε η βομβιστική επίθεση. «Ναι, άκουσα θόρυβο, αλλά θόρυβοι ακούγονται κάθε μέρα. Μένω κοντά σε κουρδική συνοικία. Κάθε μέρα συμβαίνει από κάτι. Κάθε μέρα ακούμε τέτοιους θορύβους. Είμαστε μαθημένοι και δεν φοβόμαστε», είπε.

Το «παρήγορο» για τον κ. Ιωαννίδη είναι ότι δεν υπήρξαν περισσότερα θύματα. «Είναι χειμώνας και δεν είχε τόσους επισκέπτες. Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα συνέβαινε εάν ήταν τέλη άνοιξης ή καλοκαίρι. Τότε θα μιλούσαμε για τουλάχιστον 200-300 θύματα», λέει. Και έχει δίκιο. Ο Οβελίσκος του Θεοδοσίου είναι σημείο συνάντησης και ανασύνταξης των επισκεπτών της Πόλης. Σε συνθήκες καλοκαιρινές, συγκεντρώνονται το λιγότερο δέκα-δεκαπέντε γκρουπ τουριστών ταυτόχρονα, κάθε μία ώρα περίπου.

Πολυπολιτισμική

Αν και οι δηλώσεις του διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, δρ.Κωνσταντίνου Φίλη έγιναν στο «τί ῥεῖ» υπό την αίρεση του ότι η νέα επίθεση στην Κωνσταντινούπολη είναι τρομοκρατική ενέργεια και δη προερχόμενη από το Ισλαμικό Κράτος, ωστόσο οι επισημάνσεις του –οι οποίες επιβεβαιώθηκαν λίγες ώρες μετά- είναι ιδιαίτερα καυστικές για την «αλλοπρόσαλλη» στάση της Τουρκίας, η οποία για ακόμη μία φορά στέκεται με το ένα πόδι στη Δύση και το άλλο στην Ανατολή.

«Η Τουρκία έχει έναν επαμφοτερίζοντα ρόλο και μιαν αλλοπρόσαλλη στάση τηρήσει όλο αυτό το διάστημα απέναντι στο Ισλαμικό Κράτος -μέχρι πριν από κάποιο χρονικό διάστημα είναι δεδομένο ότι στήριζε το Ισλαμικό Κράτος με διάφορους τρόπους, είτε κάνοντας τα στραβά μάτια είτε προβαίνοντας σε εμπορικές -παράνομες προφανώς- συναλλαγές μαζί τους, στο πετρέλαιο και σε μια σειρά άλλου τύπου λαθρεμπορίου. Και βέβαια η ύπαρξη του Ισλαμικού Κράτους είναι αρκετά βολική για την εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων -όπως τα αντιλαμβάνεται η Άγκυρα- στην περιοχή της Συρίας και ευρύτερα της Μέσης Ανατολής. Φλερτάροντας με το Ισλαμικό Κράτος, η Τουρκία ουσιαστικά στόχευε στο να αποκαθηλώσει τον Άσαντ το συντομότερο δυνατό, να δημιουργήσει μια σύγχυση στην ευρύτερη περιοχή, που θα της έδινε ένα πάτημα και να αποκτήσει ρόλο και λόγο» σημειώνει ο κ.Φίλης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία υποχρεώθηκε να αλλάξει αυτή της τη στάση, δίνοντας πρόσβαση στους Αμερικανούς και στις δυνάμεις που μάχονται ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος στη βάση της στο Ιντσιρλίκ το περασμένο καλοκαίρι –και μπήκε στο στόχαστρο –το τίμημα όμως το πληρώνει πρωτίστως η πολυπολιτισμική Κωνσταντινούπολη.

DSC02323

«Η Κωνσταντινούπολη είναι η ευρωπαϊκή εκδοχή της Τουρκίας. Η πιο εξευρωπαϊσμένη. Είναι η περιοχή που υποδέχεται τους περισσότερους τουρίστες και δη Ευρωπαίους. Πριν από δυόμισι μήνες ο φόβος ημών των Ευρωπαίων ήταν ότι οι τρομοκράτες έρχονται στα σπίτια μας. Το μήνυμα του Ισλαμικού Κράτους, μετά από την Κωνσταντινούπολη και σε συνέχεια των χτυπημάτων σε Αίγυπτο και σε άλλες αφρικανικές χώρες είναι ότι δεν μπορείς ούτε ως τουρίστας να βρίσκεσαι σε περιοχές όπου το Ισλαμικό Κράτος μπορεί να επιχειρεί», τονίζει ο κ.Φίλης.

Κατά τον ίδιο, το μήνυμα έχει τριπλό στόχο. Πρώτον, προς την τουρική ηγεσία ότι πρέπει να περιορίσει την υποστήριξη που προσφέρει σε όσους αντιμάχονται το Ισλαμικό Κράτος. Δεύτερον, ο Ερντογάν δεν μπορεί να συντηρεί πια την εικόνα του αυταρχικού μεν, αλλά ασφαλούς για πολίτες και επισκέπτες τουρκικού κράτους –δεν ισχύει πλέον αυτό, επικρατεί ανασφάλεια. Τρίτο και σημαντικότερο, χτυπά την καρδιά της τουρκικής οικονομίας, τον τουρισμό. «Το χτύπημα στην Κωνσταντινούπολη έχει άλλου επιπέδου αξία», καταλήγει ο Κωνσταντίνος Φίλης.

Πάνω από το Παρίσι

DSC02330-3Στόχος της Κωνσταντινούπολης για το 2016 ήταν να ξεπεράσει σε αριθμό τουριστών το Παρίσι –και ήταν πολύ κοντά σε αυτόν: Σύμφωνα με τα στοιχεία διεθνών τουριστικών οργανισμών, το 2014 η Κωνσταντινούπολη υποδέχθηκε περί τα 12 εκατομμύρια αλλοδαπών επισκεπτών, που άφησαν πίσω τους το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 10 δισ. δολαρίων. Η πλειοψηφία των τουριστών είναι Γερμανοί, Ρώσοι και Βρετανοί.

Χτισμένη σε επτά λόφους, η Κωνσταντινούπολη ήταν το πρώτο και μεγαλύτερο «χωνευτήρι» λαών και πολιτισμών. Η Κωνσταντινούπολη «δίδαξε» στην Αθήνα και τη Ρώμη την πολυπολιτισμικότητα και η σημερινή Κωνσταντινούπολη αντιστέκεται και στον αυταρχισμό του Ερντογάν και στον φανατισμό του Ισλάμ –με όλες τις αντιθέσεις, τις αντιφάσεις και τη σκληρότητα που συνεπάγεται μια τέτοια στάση. «Έχει χοντρύνει η πέτσα μας», λέει ο κ.Ιωαννίδης, που κάθε μήνα, για μιαν εβδομάδα ταξιδεύει –άφοβα- σε κάποια ευρωπαϊκή πόλη. Μα πάντα επιστρέφει στην Πόλη.

Το στιγμιότυπο είναι από τον Μάιο του 2015, στον Οβελίσκο του Θεοδοσίου Α’. Στο ίδιο ακριβώς σημείο που στέκονται οι τουρίστες της συγκεκριμένης φωτογραφίας, στα δεξιά και προς τα πίσω από την περίφραξη του μνημείου σημειώθηκε η βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στις 12 Ιανουαρίου 2016. Ο δράστης πλησίασε το γκρουπ των Γερμανών τουριστών και πάτησε το κουμπί. Εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι δεκαπέντε τραυματίστηκαν –οι επισκέπτες ήταν σχετικά λίγοι, εξαιτίας της εποχής. Αν η τρομοκρατική επίθεση συνέβαινε τον… Μάιο, τα θύματα θα ήταν πολλά περισσότερα. 

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ