ΤΕΜΠΕΛΙΑ… Ή ΚΑΤΙ ΒΑΘΥΤΕΡΟ;

μαθησιακές-δυσκολίες

Γράφει η Χριστίνα Ν. Τζιουμάκη

 

image-25160fab20929a3b1e84ad1dde21bdd195b28b9b037c6595cb76f36946f334d6-V«Ξύλο απελέκητο», «τούβλο», «θα μείνεις αγράμματος». Με πόση ευκολία χαρακτηρίζονταν οι μαθητές των περασμένων δεκαετιών;

Προσβλητικοί και αρνητικοί χαρακτηρισμοί όπως τεμπέλης, απρόσεχτος, αδιάβαστος, αδιάφορος, συνοδεύουν συχνά τα παιδιά, όταν αναφερόμαστε στη χαμηλή σχολική τους επίδοση.

Τι πραγματικά συμβαίνει όμως στο μυαλό των μικρών παιδιών – μαθητών μας;

Γιατί ένα παιδί προσπαθεί με δυσκολία στο σχολείο; Γιατί δεν μπορεί να θυμηθεί όσα διαβάζει; Γιατί κάνει ορθογραφικά λάθη; Γιατί μπερδεύει τα γράμματα ή/ και αριθμούς; Γιατί δεν προσέχει την ώρα του μαθήματος; Γιατί; Γιατί; Γιατί; Τόσα πολλά «γιατί» – απορίες γονέων και εκπαιδευτικών.

Και σε αυτό το σημείο έρχεται να προστεθεί ο όρος Μαθησιακές Δυσκολίες.

Τι σημαίνει ο όρος Μαθησιακές Δυσκολίες;

Ο ορισμός «Μαθησιακές Δυσκολίες», έτσι όπως έχει διατυπωθεί από National Joint Committee of Learning Difficulties, είναι ένας «γενικευμένος όρος που περιγράφει μια μεγάλη ομάδα πολύμορφων δυσκολιών, οι οποίες εκδηλώνονται σε ένα ευρύ φάσμα γλωσσικών διεργασιών, και αναφέρεται στη λειτουργία και  εκμάθηση της ομιλίας, της ανάγνωσης, της γραφής, της κατανόησης και των μαθηματικών…..Μαζί με τις ΜΔ είναι δυνατόν να συνυπάρχουν προβλήματα αυτορρύθμισης της συμπεριφοράς, κοινωνικής αντίληψης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης, τα οποία όμως, από μόνα τους, δεν προσδιορίζουν μια ΜΔ.»

Οι ΜΔ διαφέρουν από παιδί σε παιδί, π.χ. ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται στην ανάγνωση και στο γραπτό λόγο, ενώ ένα άλλο μπορεί να μην καταλαβαίνει τα μαθηματικά.

Ποια είναι τα αίτια;  

Τα αίτια οφείλονται είτε σε ενδογενείς – γενετικούς παράγοντες είτε σε εξωγενείς παράγοντες – δηλαδή στο περιβάλλον: οικογένεια και σχολείο, είτε στην αλληλεπίδραση αυτών των δύο παραγόντων.

Πότε ανιχνεύονται;

Οι ΜΔ δεν αναγνωρίζονται μέχρι το παιδί να φτάσει στη σχολική ηλικία. Τα πρώτα σημάδια – ενδείξεις ανιχνεύονται στην Α’ Δημοτικού με αποκορύφωμα την αρχή της Β’ ή Γ΄Δημοτικού.

Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες ΜΔ;

Ακολουθεί μια σειρά Δυσ-, όπως: Δυσλεξία, Δυσγραφία, Δυσορθογραφία, Δυσαναγνωσία, Δυσαριθμησία, Δυσπραξία, Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής & Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ).

Ποια είναι τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια – ενδείξεις;    

Η ακόλουθη λίστα εμπεριέχει ενδεικτικά τα πιο κοινά «κόκκινα» σημάδια για ΜΔ:

  • Το παιδί κάνει ορθογραφικά λάθη, ενώ γνωρίζει τους γραμματικούς κανόνες,
  • Παραλείπει ή/ και προσθέτει γράμματα, συλλαβές
  • Κάνει αναγραμματισμούς, δηλ. μπερδεύει τη σειρά των γραμμάτων μέσα στη λέξη,
  • Δεν βάζει τόνους – δεν χρησιμοποιεί τα σημεία στίξης – μπερδεύει τα κεφαλαία με τα μικρά γράμματα,
  • Έχει προβλήματα στην Ανάγνωση, δυσκολεύεται να κατανοήσει το περιεχόμενο αυτών που διαβάζει,
  • Ανώριμες συντακτικά και γραμματικά προτάσεις (είτε στον προφορικό έιτε γραπτό λόγο) – έχει περιορισμένο λεξιλόγιο,
  • Δεν μπορεί να αποστηθίσει τραγουδάκια,
  • Δυσκολεύεται στην κατανόηση αριθμητικών εννοιών – μπερδεύει αριθμητικά σύμβολα – δυσκολεύεται στην προπαίδεια και στην επίλυση προβλημάτων,
  • Δεν μπορεί να μάθει ώρα, μέρες, μήνες, εποχές με τη σωστή σειρά,
  • Αρνείται να μελετήσει,
  • Αποφεύγει το διάβασμα,
  • Δυσκολεύεται να παρακολουθήσει οδηγίες,
  • Δυσκολεύεται στην οργάνωση χώρου και χρόνου.

Η έγκυρη αναγνώριση, η έγκαιρη και αποτελεσματική παρέμβαση συμβάλλουν στη πρόληψη μελλοντικών αποτυχιών, ρατσιστικής αντιμετώπισης, κοινωνικής απομόνωσης και χαμηλής αυτοεκτίμησης. Τα παιδιά θα μπορέσουν εγκαίρως να αναπτύξουν τα ταλέντα τους και να χρησιμοποιήσουν πλήρως το δυναμικό τους με το δικό τους τρόπο.

Και το πιο σημαντικό: δεν υπάρχουν αδιάφορα, ανεύθυνα ή τεμπέλικα παιδιά αλλά παιδιά που προσπαθούν σκληρά και θέλουν αλλά δεν μπορούν να τα καταφέρουν.

Stay tuned.

*H Χριστίνα N. Τζιουμάκη είναι ειδική παιδαγωγός   

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ