ΤΑ ΚΟΥΦΑΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Τα σκαλοπάτια

Υπήρξε μια περίοδος σε αυτή τη χώρα που το χρήμα δαπανήθηκε, ξοδεύθηκε, μοιράστηκε και σπαταλήθηκε. Η κάθε μια από αυτές τις χρήσεις συναλλάγματος οδηγεί σε ένα διαφορετικό αποτέλεσμα ακόμη και τον ίδιο σκοπό. Όμως ακόμη και η σπατάλη αφήνει ορισμένες φορές ίχνη θηριώδη. Ίχνη μυστηριώδη. Ίχνη που προκαλούν τρόμο και δέος. Ίχνη που κρύβουν μια χαμένη πολυτέλεια. Ή κρατούν μέσα τους τον πόνο και τις ψυχές κάποιων ανθρώπων. Τέτοια ίχνη υπάρχουν πολλά σύγχρονα και παλιά. Δυο από αυτά είναι το Σανατόριο της Πάρνηθας και το Μοτέλ Εντελβάις λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Λάρισα.

Το Σανατόριο

Ένας χώρος που ο ήλιος δεν τον βλέπει σχεδόν καθόλου. Μια κλειστή στροφή πάνω στην κορυφή της Πάρνηθας, λίγα χιλιόμετρα πριν το καζίνο. Εκεί στέκεται όρθιο ανάμεσα σε καμμένες εκτάσεις το παλιό εγκαταλλειλειμένο σανατόριο φυματικών της Πάρνηθας.

Το 1914 η Ιερά Μόνη Ασωμάτων-Πετράκη δωρίζει αυτή την έκταση για να οικοδομηθεί σανατόριο φυματικων. Η εξαθλίωση μετά τους πολέμους είχε ως αποτέλεσμα μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο να πεθάνουν στην Ελλάδα απο την αρρώστια περισσότεροι απο 100.000 άνθρωποι. Καθώς ήταν απομακρυσμένος από το αστικό κέντρο των Αθηνών, ο χώρος κρίθηκε κατάλληλος για την ανέγερσή του και έτσι περίπου μια δεκαετία μετά ξεκινά την λειτουργία του.

Το κόστος για την θεραπεία ήταν τεράστιο βάσει των δεδομένων της εποχής. Οι φυματικοί ή οι οικογένειές τους έπρεπε να πληρώνουν μηνιαίως νοσήλεια ύψους 500 δραχμών. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν το 1935 και ο Γιάννης Ρίτσος. Χιλιάδες άνθρωποι νοσηλεύτηκαν στο σανατόριο, χωρίς όμως να θεραπευτούν όλοι…Πολλοί απλά χάθηκαν εκεί.

Το 1950, το Σανατόριο σταματά τη λειτουργία του και την έκταση αγοράζει ο ΕΟΤ έναντι 6.000.000 δραχμών, προκειμένου να μετατρέψει το κτίριο σε ξενοδοχείο Ξενία – όπως και λειτούργησε για λίγα χρόνια. Στην συνέχεια πάλι ο ΕΟΤ το μετατρέπει σε σχολή τουριστικών επαγγελμάτων. Η σχολή λειτούργησε μέχρι το 1985. Μετά το μόνο που δούλεψε σε αυτό το κτίσμα ήταν η φύση που προσπαθεί μέχρι και σήμερα να το κάνει δικό της.

Τα σκαλοπάτια της κεντρικής εισόδου είναι χορταριασμένα, ενώ οι κήποι της αυλής έχουν αναπτυχθεί και θυμίζουν όχι πλέον θάμνους αλλά ολόκληρα δέντρα. Τα σπασμένα τζάμια τα ακούει κανείς όταν περπατάει στο εσωτερικό του κτιρίου – εάν καταφέρει να ξεπεράσει το δέος και τον φόβο που προκαλεί το έρημο και σχεδόν κατεστραμμένο σανατόριο. Σε κάθε περίπτωση όμως αποτελεί πόλο έλξης καλλιτεχνών, φωτογράφων, λάτρεων του υπερφυσικού και περιθωριακών.

Το 2012 ο εικαστικός Σπυρίδων Ντασιώτης φιλοτεχνεί απο κορμούς καμμένων δέντρων το Πάρκο των Ψυχών. Θέλει να αποτυπώσει φιγούρες πονεμένες, περασμένες στη λήθη. Ψυχες που είναι κλειδωμένες εδώ, στο σανατόριο της Πάρνηθας. Στο σκοτεινό ανήλιαγο σημείο του βουνού, απέναντι από το γκρίζο κτίριο, οι ανθρωπόμορφοι κορμοί συμπληρώνουν τη σύνθεση ενός τοπίου που δύσκολα μπορεί να ξεχαστεί.

Το Εντελβάις

Την περίοδο της Δικτατορίας, η Χούντα μοιράζει δάνεια για την τόνωση του τουρισμού. Ένα απο αυτά τα δάνεια παίρνει και απόγονος της οικογένειας Θεμελή προκειμένου να ανεγείρει το Μοτέλ Εντελβάις λίγα χιλιόμετρα έξω από την Λάρισα, στο ύψος των σημερινών διοδίων του Μοσχοχωρίου.

Ο γόνος της πλούσιας οικογένειας ευελπιστεί το Εντελβάις να γίνει σημείο αναφοράς για Λαρισαίους και ταξιδιώτες αλλά και πόλος έλξης ζευγαριών που θέλουν… διακριτικότητα. Το μεγαλόπρεπο μοτέλ χτίζεται, λοιπόν, και περιμένει τους πελάτες του να διασκεδάσουν πίνοντας ένα ποτό από τα σκαλισμένα κρυστάλινα ποτήρια του, στην μεγάλη σάλα του ή να απομονωθούν στα δωμάτιά του με τις πολύχρωμες και ιδιαίτερες ταπετσαρίες του.

Βέβαια, τα… παράνομα ζευγαράκια δεν ήταν και τόσα πολλά εκείνη την περίοδο. Το Μοτέλ Εντελβάις, έτσι, δεν λειτούργησε για πολύ. Όμως στα λίγα χρόνια λειτουργίας του πολλοί θυμούνται τους Λαρισαίους να πηγαίνουν να απολαύσουν, ένα γεύμα στο εστιατόριο, ένα γλυκό στο ζαχαροπλαστείο ή ένα καφέ στο μπαρ του Εντελβάις.

Μετά την εγκατάλειψη του, σχεδόν την ίδια περίοδο με την σχολή τουριστικών επαγγελμάτων του ΕΟΤ στην Πάρνηθα, το Εντελβάις παραδόθηκε και αυτό στην ιστορία και στα όσα αυτή επιλέγει να προκαλέσει σε αυτά που αφήνει ο άνθρωπος πίσω του. Η κατάρρευσή του είναι σχεδόν ολοκληρωτική – τουλάχιστον σε ότι αφορά τον διάκοσμο. Κρύσταλλα και τζάμια βρίσκονται σε χιλιάδες κομμάτια στο πάτωμα, ελάχιστα έπιπλα πεταμένα από εδώ και από εκεί. Οι τοίχοι έχουν παραδοθεί στα γκράφιτι, ενώ μάλλον κάποια ζευγαράκια πλέον το επιλέγουν! Δεν λείπουν όμως και τα σημάδια εκείνα ότι αποτελεί και ένα καταφύγιο τοξικομανών…

Αξίζει να σημειωθεί πως και αυτό το ακίνητο προσέλκυσε τους καλλιτέχνες. Το 1985, ο σκηνοθέτης Θεόδωρος Αγγελόπουλος το χρησιμοποίησε ως σκηνικό στην ταινία του «ο Μελισσοκόμος» με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι.

Και τα δυο αυτα κουφάρια είναι κατάλοιπα μιας εποχής αφιερωμένης στη δαπάνη και στην απόλυτη αδιαφορία του τι έπεται. Αναξιοποίητα, ρημάζουν και σαπίζουν, ενώ κρύβουν τόσες ιστορίες μέσα τους που δεν χωρούν σε κανένα φύλλο χαρτιού. Όμως μένουν εκεί όρθια μοναχικά θυμίζοντας στους περαστικούς την δική τους αίγλη.

Όπως άλλωστε και ένα εντελβάις στην κορυφή των Άλπεων.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

image

ΟΙ ΜΠΑΡΜΕΝ ΧΟΡΕΥΑΝ ΑΓΚΑΖΕ

Με ένα πάρτι το βράδυ της Παρασκευής στην αυλή του Μύλου του Παπά ολοκληρώθηκε το φεστιβάλ που διεξήχθη στη Λάρισα από το βράδυ της Τετάρτης, ...