ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΟΣ | 12/1/2016

ΤΑΝΓΚΟ: ΕΝΑΣ ΧΟΡΟΣ ΓΙΑ ΔΥΟ

Ένας χορός κοινωνικός. Ένας χορός προσέλκυσης του άλλου φύλου. Ένας χορός εξύμνησης της γυναίκας. Ένα πάθος. Μια μάχη. Πολλές αγωνίες. Αναμονή και ένταση. Λαχτάρα και αγκαλιά. Η συνεύρεση των δύο φύλων. It takes two to tango, λένε. Αυτό είναι το τάνγκο. Και αυτή είναι η κουλτούρα του.

Η Λ. Σιρινιάν σε μια μιλόνγκα

Το τάνγκο και η μουσική του δείχνουν ότι θα επισκιάσουν όλες τις υπόλοιπες σιγά-σιγά, ειδικά τώρα που έχει αρχίσει να γίνεται της μόδας. «Εκτός από αυτά, είναι και επικοινωνία», λέει η Λούσυ Σιρινιάν που χορεύει μανιωδώς. «Αυτό που λένε οι ταγκαίροι όταν τους ρωτούν γιατί χορεύουν, είναι επειδή έρχεσαι σε επαφή με τον άλλον, τον άγνωστο που ξαφνικά γίνεται οικείος, εξαλείφει τη μοναξιά, κι ας είναι για όσο κρατήσει η τάντα (4 τραγούδια ανάμεσα σε δύο «μουσικές κουρτίνες»). Μοιράζεσαι με τον άλλον τη χαρά και τη θλίψη, τον πόνο και την αβεβαιότητα της ζωής, τη συγχορδία των σωμάτων», εξηγεί ενώ τονίζει πως «όσο χορεύεις δεν μιλάς καθόλου. Όμως μετά τον χορό αισθάνεσαι ότι επικοινώνησες σε βάθος. Φεύγεις άλλος άνθρωπος».

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΥΟ; 

Το τάγνκο είναι ένας διάλογος μεταξύ του ζευγαριού. Ενώ φαίνεται πως οι δυο χορεύουν μαζί, επί της ουσίας χορεύουν ξεχωριστά. Ο ένας προτείνει και η άλλη επιλέγει αν θα ακολουθήσει. Ένας ευγενής πόλεμος. Όταν όμως χάνεται η ευγένεια και ο καθένας φέρεται εγωιστικά, τότε το αποτέλεσμα είναι άσχημο.

Ο ΚΑΒΑΛΙΕΡΟΣ

Ο καβαλιέρος οδηγεί την ντάμα και αυτή πρέπει να ακολουθήσει τα βήματα που παίρνει. Στον χρόνο που της δίνεται, βέβαια, μπορεί να στολίσει αυτά τα βήματα όπως εκείνη κρίνει. 

«Ο καβαλιέρος σχεδιάζει για την ντάμα. Δεν την οδηγεί απλά. Σκοπός του είναι να αναδείξει την γυναίκα και τη θελκτικότητα της, την κρυφή γοητεία του σώματος της. Αυτό είναι το τάνγκο: η ανάδειξη της γυναικείας κίνησης και χάρης. Και όταν κάποιος προσπαθεί, απλά, να αυτοπροβληθεί, αυτό ξεχωρίζει αρνητικά», περιγράφει πιο σωστά η Λούσυ Σιρινιάν.

Ο ρόλος του καβαλιέρου είναι ο πιο δύσκολος. Πρέπει να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά. Να μελετήσει τις κινήσεις που θα εξυπηρετήσουν και θα αναδείξουν την γυναίκα που χορεύει μαζί του όσο το δυνατόν περισσότερο. Και αυτό δεν είναι απλό, όπως λέει η κα Σιρινιάν. «Πολλοί αγχώνονται από αυτό. Εάν ξέρουν αρκετές φιγούρες ώστε να τις χρησιμοποιήσουν με την ντάμα τους. Όμως ένας καλός καβαλιέρος δεν χρειάζεται να ξέρει πάρα πολλές φιγούρες. Γνωρίζει κάποιες καλά, ώστε να τις προσαρμόζει ανάλογα με την ντάμα του», περιγράφει.

Η ΝΤΑΜΑ

H παρτενέρ οφείλει να ακολουθεί και να παίρνει ορισμένες πρωτοβουλίες. Μέχρι εκεί όμως που εκτιμά ότι της επιτρέπεται.

Ο ρόλος της δεν είναι πιο εύκολος από εκείνο του καβαλιέρου. Είναι όμως πιο απλός. «Αυτό, γιατί λείπει η ευθύνη του σχεδιασμού. Η ντάμα πρέπει να ξέρει και αυτή φιγούρες για να στολίσει όμορφα τα βήματα που έχει προτείνει ο καβαλιέρος της και η ίδια επέλεξε να ακολουθήσει. Η ευθύνη της όμως έγκειται στην υλοποίησή τους».

Υπάρχουν και εκείνες όμως που κάνουν απλά τα δικά τους χωρίς να ακολουθούν. «Είναι οι ανεξάρτητες ντάμες και δεν ελκύουν και πολύ!» μας λέει η κα Σιρινιάν.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΖΕΥΓΑΡΙ 

Ο χαρακτήρας, η ιδιοσυγκρασία ενός ανθρώπου, αυτό που ζητάει από το τάνγκο, ως ένα βαθμό φαίνεται στον χορό, στην κίνηση του. Φαίνεται από τον τρόπο που θα δώσει το βήμα ή θα το λάβει. Αν είναι πιεστικός ή ορμητικός, αν είναι ανοιχτός να πλησιάσει τον άλλον και να αφεθεί στην αγκαλιά του. Φαίνεται από την διόρθωση ενός λάθους. «Δεν διορθώνεις ως ντάμα το λάθος του καβαλιέρου. Του δείχνεις όμως ότι έκανε λάθος και τον αφήνεις να το διορθώσει εκείνος», έρχεται η διευκρίνιση. Είναι θέμα επικοινωνίας και χημείας ο χορός. Δεν είναι αποκλειστικά θέμα τεχνικής παρόλο που είναι απαραίτητη. «Βέβαια, δεν είναι και μόνο συναίσθημα. Χρειάζεται ένα μείγμα όλων», συνεχίζει η διευκρίνιση.

Σε κάθε περίπτωση το τάνγκο βοηθά στην κατανόηση των σχέσεων. Εξυπηρετεί την ανάγκη να αναγνωρίζει κανείς τα όριά του και τον ρόλο του μέσα από την μουσικότητα των βημάτων. «Δεν θέλεις δίπλα σου μια γυναίκα άβουλη. Που θα ακολουθεί πιστά τα βήματά σου. Θέλεις να παίρνει πρωτοβουλίες και να βάζει την δική της πινελιά. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει οτι θα προσπαθεί η ντάμα να γίνει ο καβαλιέρος».

ΠΟΙΟΙ ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ;

Ένας χορός που γίνεται για να προσελκύσει και να εξυμνήσει την γυναίκα σίγουρα δεν μπορεί παρά να έχει ανταγωνισμό μεταξύ των ανδρών. Έναν αναίμακτο ανταγωνισμό. Αυτοί εξάλλου είναι και οι πιο όμορφοι. Οι πιο δυνατοί. Τόσο σε συναίσθημα, όσο και στην εικόνα και τον δυναμισμό της κίνησης.

Η εμπειρία που έχει συγκεντρώσει από τα πολλά ταξίδια στο εξωτερικό, κι έχοντας χορέψει, μεταξύ άλλων, με Γερμανούς, Ελβετούς, Ολλανδούς, Ισπανούς, Πορτογάλους, Αργεντίνους, Τούρκους, Ιταλούς, η Λούσυ Σιρινιάν κατατάσσει, μετά τους Αργεντίνους βέβαια, πρώτους τους Τούρκους.

«Οι ανατολίτες έχουν στην κουλτούρα τους, το χάδι, δείχνοντας ένα σταθερό και δυνατό συναίσθημα μέσα από την ασφάλεια της κίνησης, έχοντας πάντα σεβασμό για την γυναίκα. Κάτι ίσως παράξενο για την παραδοσιακή τους αγωγή. Εάν δείτε όμως πως πιάνουν τα παιδιά τους είναι λες και το έχουν στο ανατολίτικό DNA τους. Όταν χορεύουν μαζί σου, λοιπόν, αισθάνεσαι ότι σε αγκαλιάζουν στοργικά», περιγράφει και ύστερα τοποθετεί τους Ισπανούς και κατόπιν τους Γερμανούς, οι οποίοι αν και πολύ καλοί χορευτές παραμένουν αποστασιοποιημένοι. Το κέντρο της Ευρώπης για το τάνγκο θεωρείται το Βερολίνο, όμως για την ίδια είναι η Κωνσταντινούπολη.

Στην Τουρκία, ο χορός έχει μια ταξικότητα. Λόγω διδάκτρων εκμάθησης κυρίως αλλά και του κόστους εισόδου σε μια «μιλόνγκα», δηλαδή σε μια βραδιά τάνγκο ή ακόμη σε ένα φεστιβάλ. «Θα δείτε ότι χορεύει μόνο η υψηλή κοινωνία στην Κωνσταντινούπολη, ενώ στις άλλες χώρες θα δείτε και την μεσαία τάξη», σχολιάζει η συνομιλήτριά μας σημειώνοντας ότι στον χορό τους οι Τούρκοι δεν δείχνουν την οπισθοδρομικότητα απέναντι στις γυναίκες που κατηγορούνται ότι έχουν.

«Στους Έλληνες, συναντάς τα πάντα. Από τους πιο καλούς, μέχρι τους πιο εγωκεντρικούς και άγαρμπους ή ορμητικούς, με υπερτροφική αυτοπεποίθηση, παθιασμένους να επιβληθούν ή να κυριαρχήσουν, χωρίς απαραίτητα να έχουν μεγάλη γνώση του χορού». 

ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΑ

Δεν είναι χορός επίδειξης. «Για να είναι καλό για το κοινό πρέπει πρωτίστως να είναι καλό για το ζευγάρι το αποτέλεσμα και ύστερα να φαίνεται και ωραίο. Πολλοί κάνουν το λάθος και νομίζουν ότι είναι ένας χορός επίδειξης. Όμως σκοπός είναι να έρθεις κοντά στον άλλο», εξηγεί η κα Σιρινιάν.

Ο τρόπος που προσκαλεί ο καβαλιέρος την ντάμα για να χορέψουν είναι ενδεικτικός του εσωτερικού ψυχισμού του χορού. Πρώτα την προσκαλεί με το βλέμμα – το cabeceo. Εφόσον οι ματιές τους συμφωνήσουν, σηκώνεται και πλησιάζει την ντάμα. Στέκεται από απόσταση και την προσκαλεί εκ νέου στην πίστα, περιμένοντας να φτάσει εκείνη σε αυτόν πλέον. Όλα ξεκινούν από την γυναίκα. Μόνο εάν θέλει εκείνη χορεύει.

«Το ενδιαφέρον σε μια μιλόνγκα είναι να χορέψεις με όλους τους καβαλιέρους και όλες τις ντάμες της βραδιάς», μας λέει η Λούσυ Σιρινιάν προσθέτοντας με μια μικρή απογοήτευση όμως ότι στην Ελλάδα χορεύουμε μόνο με γνωστούς γιατί έχουμε ανασφάλειες ως κοινωνία.

ΡΙΖΕΣ ΣΤΟΝ ΥΠΟΚΟΣΜΟ

Το τάγνκο είναι επιμειξία μουσικών και χορών των μεταναστώνπρος την Αργεντινή που προέρχεται από την ανάγκη των ανδρών για γυναικεία συντροφιά μιας και ξεπερνούσαν σε αριθμό τον ντόπιο πληθυσμό και η αναλογία ανδρών – γυναικών ήταν δυσανάλογη, με τις γυναίκες να υπολείπονται κατά πολύ έναντι των ανδρών. Στην αρχή χόρευαν οι άνδρες μεταξύ τους και οι κινήσεις θύμιζαν πάλη.

Ήταν χορός του υπόκοσμου με στοιχεία από την μουσική της Ισπανίας, της Ιταλίας, το βαλς και την αφρικάνικη.

Η θηλυκότητα και η αρρενωπότητα τονίζονται και μέσω της ενδυμασίας που έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές και μια τυπολογία. 

Τα φορέματα πρέπει να επιτρέπουν την ελευθερία των κινήσεων, γι’αυτό είναι είτε φαρδιά, για άνετο δρασκελισμό, είτε έχουν σκίσιμο ή μπορεί να είναι κοντά – όχι υπερβολικά, λίγο πιο πάνω ή πιο κάτω από το γόνατο. Πρωτίστως πρέπει να είναι έντονα θυλυκά, γιατί αναπαριστούν και εκφράζουντο θηλυκό και αντίστοιχα το αρσενικό πρότυπο.

Το πόδι πρέπει να είναι γυμνό, για να μην γλιστράει μέσα στο πέδιλο και να είναι σταθερά τα βήματα. Τα παπούτσια που φορούν πρέπει να έχουν τακούνι. Δεν γίνεται να χορέψεις τάνγκο χωρίς τακούνι. Το ζήτημα είναι πρωτίστως τεχνικό.

Ακόμη και το χτένισμα των μαλλιών πρέπει να είναι θηλυκό, είτε τραβηγμένα απαλά προς τη μια μεριά του λαιμού για να αφήνουν ακάλυπτη την πλάτη και τον έναν ώμο ή μαζεμένα σε σινιόν για να φαίνεται η γραμμή του λαιμού.

Η ενδυμασία των καβαλιέρων επίσης αυστηρή. Φαρδύ παντελόνι, ώστε να επιτρέπει ελευθερία κινήσεων, όπως και το κατάλληλο πουκάμισο, αναδεικνύοντας και συμβολίζοντας την παραδοσιακό ανδροπρέπεια. «Κάποιοι φοράνε και γιλέκο ή ακόμη και σακάκι. Δείχνουν διαφορετικοί μέσα σε αυτά. Η εξωτερική εικόνα φτιάχνει την εσωτερική και υποκινεί την επιθυμία για κίνηση. Η αμφίεση φτιάχνει ως ένα βαθμό τον χορό», περιγράφει η Λούσυ Σιρινιάν.

Λόγω των καταβολών του, η καλή κοινωνία δεν χόρευε αρχικά τάγνκο. Όμως σταδιακά την κέρδισε με αποτέλεσμα να μεταφερθεί ο χορός και στην Ευρώπη. 

ΠΟΛΛΟΙ ΞΕΚΙΝΟΥΝ, ΛΙΓΟΙ ΜΕΝΟΥΝ

To τάνγκο είναι δύσκολο. Έχει απαιτήσεις προκειμένου να τον μάθει ο χορευτής και χρειάζεται επιμονή. Πολλοί όμως απογοητεύονται και αποχωρούν. Ευθύνονται ενδεχομένως και οι δάσκαλοι που, αν και καλοί, στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν μαθητές επικαλύπτουν ή απορρίπτουν ο ένας τις διδαχές του άλλου, με αποτέλεσμα ο εν δυνάμει χορευτής να αποθαρρύνεται.

Επίσης, σημειώνει πως πλέον – όπως και σε πολλά πολιτιστικά δρώμενα – συγκεντρώνονται κατά κύριο λόγο γυναίκες και όχι άντρες. Κατά συνέπεια οι καβαλιέροι… σπανίζουν! Αυτό έχει να κάνει και με τα κοινωνικά πρότυπα. Ο άντρας για να επιδειχθεί προτιμά τα σπορ ή κάτι αντίστοιχο με εμφανή χαρακτηριστικά ανδρισμού. Όμως και ο χορός είναι ανδροπρεπής. Απλά όλα αυτά δηλώνονται υπογείως. Σε συναισθηματικό επίπεδο.

«Για να μείνεις πρέπει να σου αρέσει και να γίνεις καλός προκειμένου να θέλουν να χορέψουν μαζί σου», λέει η Λούσυ Σιρινιάν. «Όμως είναι υπέροχος χορός».