ΡΟΜΑ ΚΑΙ «ΜΠΑΛΑΜΟΙ» ΖΟΥΝ ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΧΩΡΙΑ

Sorokin-Spanish_Romani_people
«Ισπανοί Ρομά». Ελαιογραφία του 1853 δια χειρός Ευγκραφ Σοροκιν

Σε πείσμα των καιρών, συνεχίζουν τις περιπλανήσεις από τόπο σε τόπο παραμένοντας πιστοί στο νομαδικό τρόπο ζωής που υιοθέτησαν αιώνες πριν. Η ενασχόλησή τους με επαγγέλματα, όπως του πλανόδιου μικροπωλητή, του γυρολόγου που επιβάλλουν συνεχείς μετακινήσεις, καθώς και η δυσκολία να προσαρμοστούν στον τρόπο ζωής των υπόλοιπων κατοίκων της εκάστοτε περιοχής στην οποία αποφασίζουν να εγκατασταθούν, συνηγορούν σε αυτό. Η επιθυμία τους, ωστόσο, να ενταχθούν στην ελληνική κοινωνία είναι μεγάλη, μολονότι η ενσωμάτωσή τους κάλλιστα μπορεί να θεωρηθεί προβληματική. Παραγκωνισμένοι, περιθωριοποιημένοι, αφού το κράτος δεν τους έχει αναγνωρίσει επίσημα ως μειονότητα, έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με στερεότυπα. Δυστυχώς, ακόμη και στις μέρες μας η λέξη «Ρομά» γεννά αρνητικούς συνειρμούς με αποτέλεσμα χιλιάδες άνθρωποι να πέφτουν θύματα διακρίσεων και ρατσισμού.

Τα μεγάλα ποσοστά αναλφαβητισμού που χαρακτηρίζουν τον πληθυσμό των Ρομά αποτελούν τροχοπέδη για τους ίδιους και την ευκολότερη ένταξή τους στην κοινωνία. Η απρόσκοπτη πρόσβασή τους στη δημόσια εκπαίδευση και η στέρηση κατά συνέπεια ενός διπλώματος – πτυχίου τους αποκλείει αυτόματα από θέσεις εργασίας μέσα από τις οποίες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Ο αγώνας για επιβίωση, μάλιστα, συχνά τους εξωθεί σε παραβατικές συμπεριφορές, ιδιαίτερα αφότου η οικονομική κρίση επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα. Συνεπώς, η εκπαίδευση μοιάζει να αποτελεί μονόδρομο στην προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών του τρόπου ζωής των Ρομά.

Με σκοπό την ένταξη στην ευρύτερη κοινωνία των 5.000 περίπου κατοίκων Ρομά της Νέας Σμύρνης μέσω της εκπαίδευσης λειτουργεί αδιάλλειπτα από το 2007 το «Κέντρο Στήριξης Ρομά και Ευπαθών Ομάδων» που εδρεύει στην περιοχή. Στην ουσία πρόκειται για ένα Πρωτοβάθμιο Κέντρο Παροχής Φροντίδας για τους Ρομά, το οποίο έχει διευρύνει τις λειτουργίες του συμπεριλαμβάνοντας κι άλλες πληθυσμιακές ομάδες. Μεγάλο στοίχημα των ανθρώπων που εργάζονται στο Κέντρο είναι να ωθήσουν μέσα από διάφορες δράσεις τόσο τα παιδιά όσο και τους γονείς στο σχολείο, να μειώσουν το μεγάλο ποσοστό διαρροής που υπάρχει, αλλά και η ένταξή τους στην αγορά εργασίας.

Η Ε. Μπουκόρου

Η Ε. Μπουκόρου

«Εκτός από το γεγονός ότι πρέπει να τελειώσουν το σχολείο, προσπαθούμε να τους δείξουμε τον τρόπο, τα βήματα που πρέπει να κάνουν για να ζητήσουν δουλειά. Το ευτύχημα είναι ότι, ενώ στην αρχή δυσκολευτήκαμε πάρα πολύ μέχρι να μας γνωρίσουν και να μας εμπιστευτούν, πλέον υπάρχει μεγάλη ανταπόκριση» μας λέει η κοινωνιολόγος και υπεύθυνη του Κέντρου, Εύη Μπουκόρου. «Έπρεπε να τους δώσουμε κάτι υλικό για να έρθουν σε μια ομιλία. Δεν καταλάβαιναν ότι όλα αυτά επρόκειτο για το δικό τους το καλό. Η αλήθεια είναι πως η νοοτροπία αυτή έχει αλλάξει, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης. Έχουν αντιληφθεί ότι για να βγουν στην αγορά εργασίας πρέπει να διαθέτουν κάποια προσόντα, τα οποία και διεκδικούνε. Καταλαβαίνουν ότι δεν γίνεται να δίνει πάντα ο άλλος κάτι για το δικό τους το καλό. Για να επιζήσεις πρέπει να κινηθείς και όχι να σε βοηθούν συνεχώς οι άλλοι» συνεχίζει.

Το πρόβλημα ανεύρεσης δουλειάς γίνεται ακόμη εντονότερο, καθώς ακόμη και στα πεντάμηνα προγράμματα του Δήμου, στα οποία οι Ρομά απασχολούνταν κυρίως στον τομέα της καθαριότητας απαιτείται, εκτός από τα κοινωνικά κριτήρια που αναμφισβήτητα διαθέτουν, υποχρεωτική εκπαίδευση, κάτι που στερούνται. Υπάρχει όμως μια θετική και ουσιαστική μεταστροφή για το σχολείο κυρίως των γονιών προς τα παιδιά. «Όταν ξεκίνησε το Κέντρο τη λειτουργία του φοιτούσε στο σχολείο ένα ποσοστό παιδιών μικρότερο της τάξης του 50%. Τα παιδιά γραφόντουσαν και μετά το εγκατέλειπαν. Υπήρχε κι ένα επίδομα που το παίρνανε στην αρχή, ενώ τώρα το παίρνουν στο τέλος, οπότε αναγκάζονται να παρακολουθούν τα μαθήματα. Σήμερα το 70% των μαθητών των δυο σχολείων της Νέας Σμύρνης είναι παιδιά Ρομά. Υπάρχει διαρροή βέβαια, αλλά είναι μικρότερη. Παλιά μάλιστα δεν συνέχιζε κανείς στο γυμνάσιο, ενώ σήμερα υπάχουν και παιδιά που κατάφεραν να εισαχθούν σε πανεπιστημιακές σχολές» μας επισημαίνει η κα Μπουκόρου. Μεγάλο είναι και το ποσοστό των Ρομά μεγαλύτερης ηλικίας, οι οποίοι αφού έχουν δημιουργήσει τις οικογένειές τους κι έχουν αποκτήσει μέχρι και εγγόνια, επιθυμούν να δώσουν μια δεύτερη ευκαιρία στον εαυτό τους. Έτσι, γνωρίζοντας τις δυσκολίες και έχοντας πολύ ελεύθερο χρόνο, προσπαθούν να αποκτήσουν γνώσεις για να διεκδικήσουν μια θέση εργασίας.

Επιβαρυμένη ψυχολογία

Η Δ. Παπαστεργίου

Η Δ. Παπαστεργίου

Ο τρόπος ζωής των Ρομά επιβαρύνει δυστυχώς πάρα πολύ την ψυχολογική τους κατάσταση. «Πολλοί άνθρωποι παίρνουν ψυχοφάρμακα και η κατάσταση αυτή είναι χρόνια. Είναι ο τρόπος ζωής που τους οδηγεί σε αυτά τα μονοπάτια» μας εξομολογείται η ψυχολόγος του Κέντρου, Δήμητρα Παπαστεργίου. «Σκεφτείτε ότι ένα κορίτσι παντρεύεται σε ηλικία μόλις 12 και 13 ετών και έχει μια οικογένεια μεγάλη και ζει σε ένα σπίτι με άλλα 15 άτομα σε δυο δωμάτια. Με όλο αυτό το βάρος, όταν αυτή η κοπέλα γίνει 30 χρονών φανταστείτε σε τι κατάσταση βρίσκεται. Προσθέστε και υπόλοιπα προβλήματα που αντιμετωπίζει μια οικογένεια. Η εύκολη λύση για το γιατρό, χωρίς να ακουστεί ως μομφή για τους ψυχιάτρους, είναι τα ψυχοφάρμακα. Το θέμα όμως είναι ότι οι ίδιες δεν μπορούν αντεπεξέλθουν στο πρόβλημα. Δεν έχουν τη δύναμη να το καταπολεμήσουν, να το επεξεργαστούν. Έχω δει γυναίκες στην ηλικία των 30 να μοιάζουν μεγαλύτερες από 50 χρονών. Ο χρόνος δεν είναι σύμμαχός τους. Μοιάζουν διαλυμένες». Ένας ακόμη από τους στόχους του Κέντρου Στήριξης Ρομά και Ευπαθών Ομάδων είναι να κάνει μια καταγραφή της κατάστασης, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πράγματι υπάρχουν αυτά τα προβλήματα ή η λήψη ψυχοφαρμάκων αποτελεί μια συνήθεια, την εύκολη λύση στην αντιμετώπιση προβλημάτων.

Στόχος η ένταξη

IMG_3909

Ο Ν. Παϊτέρης

Αδικημένο χαρακτηρίζει τον πληθυσμό των Ρομά ο πρόεδρος της Κοινότητας Νέας Σμύρνης, Νίκος Παϊτέρης, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκρίνει μεγάλα ποσά με σκοπό την ένταξή τους στην κοινωνία, τα οποία ωστόσο δεν φτάνουν ποτέ ολόκληρα στον προορισμό τους για να εκπληρώσουν το σκοπό τους, παρά μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτών. «Εμείς θέλουμε να ενταχθούμε και για αυτό το λόγο κάνουμε όλη αυτή την προσπάθεια. Στόχος μας είναι τα παιδιά μας να πάνε στο σχολείο και όχι να δημιουργούν οικογένεια σε μικρή ηλικία» σημειώνει τονίζοντας ότι «τα παιδιά μας που μείνανε αγράμματα, δεν μπορούνε να βοηθήσουν τα παιδιά τους, όταν αυτά επιστρέφουν από το σχολείο. Ό,τι χτίζεται εκεί, το σπίτι δεν μπορεί να το στηρίξει. Επίσης, ακόμη κι αν θέλουν τα παιδιά να συνεχίσουν το σχολείο, μόλις φτάσουν στην ηλικία των 14-15 χρονών αναγκάζονται να εγκαταλείψουν για να στηρίξουν οικονομικά την οικογένεια. Με το σχολείο θα αποτρέψουμε και τα παιδιά από την εγκληματικότητα. Δεν θα περιφέρονται στους δρόμους έχοντας λάθος πρότυπα». Μάλιστα ο κ. Παϊτέρης προτείνει ως λύση για να επιτευχθεί ευκολότερα η ένταξη των Ρομά στην ευρύτερη κοινωνία, την αποσυμφόρηση. Να σπάσει δηλαδή, όπως σημειώνει ο ίδιος, το γκέτο της Νέας Σμύρνης κι ένα μέρος του πληθυσμού των Ρομά της περιοχής να μετοικήσουν σε άλλες συνοικίες της πόλης. Με τον τρόπο αυτό θα αναμειχθούν με τους «μπαλαμούς» και θα ενταχθούν ομαλότερα.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ