ΜΠΑΡΜΠΗΣ ΒΟΖΑΛΗΣ: CINEΠΑΡΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΗ ΤΕΧΝΗ

voz1
Photo: Fotis Natsioulis

Ήταν ο άνθρωπος που για τουλάχιστον 50 χρόνια γαλούχησε τους Λαρισαίους στον κινηματογράφο. Πολλές γενιές άκουγαν τον Μπαρμπή να προλογίζει τις ταινίες στις αίθουσες όπου προβάλλονταν, από την Κινηματογραφική Λέσχη που ο ίδιος ίδρυσε. Προλόγιζε τη μαγεία του, που ο ίδιος ζούσε με μοναδικό τρόπο, καθώς τον cineπαιρνε. Επέλεγε για το κοινό ταινίες διαφόρων σχολών, του Χόλιγουντ, του Γαλλικού, του Ιταλικού κινηματογράφου. Ο Μπαρμπής ήταν μια μοναδική φιγούρα, με το καουμπόικο καπέλο και τις μπότες, καβάλα στο ποδήλατό του. Τόσο διαφορετικός, αλλά παράλληλα τόσο ξεχωριστός και γνήσιος. Ήταν αεικίνητος και ακούραστος, αειθαλής κι ακάματος, ζούσε για τον κινηματογράφο. Το βαφτιστικό όνομά του το οφείλει στον διάσημο Γάλλο μυθιστοριογράφο Ανρί Μπαρμπίς, του οποίου ο πατέρας του Μπαρμπή υπήρξε φανατικός αναγνώστης.

voz8

Photo: Αρχείο Βαγγέλη Βοζαλή

Η Σοφία Βοζαλή-Δημόκα, ανηψιά του Μπαρμπή μιλά για αυτή την ξεχωριστή διαφορετικότητά του. «Σαν άνθρωπος, είχε μια φοβερή αντισυμβατικότητα. Μια επαναστατικότητα εφηβική, μια ορμή και μιαν αγάπη για τη ζωή υπέροχη, χωρίς να έχει παράλληλα κανέναν κοινωνικό περιορισμό. Σε μια εποχή που οι κοινωνικές στενότητες ήταν μεγάλες, εγώ το θαύμαζα αυτό. Ότι δεν τις υπολόγιζε. Δεν υπήρχε τύπος, δεν υπήρχε κανόνας, ήταν αυτό που ήθελε. Ήταν σε έναν χώρο, σε μια κοπή πίτας και βαριόταν. Αυτός μέσα σε τόσο κόσμο επέλεγε να διαβάσει ένα βιβλίο, αφού δεν είχε τίποτα ενδιαφέρον για εκείνον εκεί», περιγράφει.

voz7

Photo: Αρχείο Βαγγέλη Βοζαλή

Η μαγεία του κινηματογράφου τον είχε εντυπωσιάσει από τα παιδικά του χρόνια. Τη δεκαετία του 1930, όπως και πολλοί άλλοι πιτσιρικάδες της εποχής, σκαρφάλωνε στις μάντρες για να δει την ταινία, καθώς λεφτά για το αντίτιμο του εισιτηρίου δεν υπήρχαν. Όμως η συνάντηση που θα του cineπαιρνε τη ζωή συνέβη στα φοιτητικά του χρόνια στην Αθήνα. Ο Μπαρμπής Βοζαλής, λίγο πριν το 1950, πηγαίνει στην Αθήνα για να σπουδάσει σωματική αγωγή και οδοντιατρική. Εκεί, μέσω ενός γνωστού του, γνωρίζει την Κινηματογραφική Λέσχη των Αθηνών και την ιδρύτριά της, Αγλαΐα Μητροπούλου. Ο Μπαρμπής παρακολούθησε την ίδια να προλογίζει τις ταινίες και εντυπωσιάστηκε. «Αφού πήρε το πτυχίο, δούλευε σαν καθηγητής σε σχολείο στο Παγκράτι. Ήταν ενθουσιασμένος από τις προβολές της Κινηματογραφικής Λέσχης των Αθηνών -μάλιστα, σε μια από αυτές πήγαμε μαζί και είδαμε μια Ιταλική ταινία», θυμάται ο αδελφός του, Βαγγέλης Βοζαλής. Ο Μπαρμπής, παρά το νεαρό της ηλικίας του, πείθει την Μητροπούλου να του παραχωρεί ταινίες και έτσι καταφέρνει να ιδρύσει το 1957 την δεύτερη Κινηματογραφική Λέσχη, εκτός Αθηνών -μετά από αυτή της Θεσσαλονίκης, στη Λάρισα.

Μετά το 1950, ο Μπαρμπής έρχεται στη Λάρισα και δουλεύει ως οδοντίατρος. Όμως το μικρόβιο του κινηματογράφου δεν τον αφήνει ήσυχο. «Το 1955 έχει ήδη ανεβάσει πολλά θετρικά έργα. Θυμάμαι τον “Βροχοποιό” και “το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ». Αυτό έκανε πάταγο. Παίχτηκε στη Λάρισα και την Καρδίτσα”, εξιστορεί ο Βαγγέλης Βοζαλής. Ο Μπαρμπής ζητά από τον τότε δήμαρχο μια αίθουσα για προβολές ταινιών και έτσι εξασφάλισε τον θερινό κινηματογράφο του Μύλου -ήταν η περίοδος που ίδρυσε την Κινηματογραφική Λέσχη. Από τότε ο Μπαρμπής άρχισε να προλογίζει τις ταινίες με το γνωστό του πάθος. «Tην ζούσε την κάθε ταινία όταν μιλούσε γι’ αυτή. Περιέγραφε και μάλιστα, αν κανείς συνομιλούσε, έκανε έντονα παρατήρηση. Ήταν πολύ αυθόρμητος. Του άρεσε πολύ η ταινία «το Λουλούδι της Ερήμου», περιγράφει ο αδελφός του. Τότε οι ταινίες που επέλεγε έπαιζαν και σε άλλους κινηματογράφους της πόλης. Όμως λίγο αργότερα κατάφερε να εξασφαλίσει για τις χειμερινές προβολές της Λέσχης το Χατζηγιάννειο. Μικρή τότε, η ανηψιά του Σοφία Βοζαλή-Δημόκα πήγαινε να δει τις ταινίες που προλόγιζε ο Μπαρμπής. «Άκουγα, αλλά μικρό παιδί εγώ, δεν καταλάβαινα τί έλεγε. Ούτε τις ταινίες καταλάβαινα. Πήγαινα κινηματογραφική λέσχη από το Δημοτικό. Παρόλα αυτά, ο προλογισμός μου έκανε εντύπωση. Όταν πλέον τα καταλάβαινα, μου άρεσε πολύ ο τρόπος που μιλούσε. Ήθελε πάντα να μοιραστεί πράγματα με τους άλλους», θυμάται.

voz 3

Photo: Fotis Natsioulis

Μετά το 1974 ο Μπαρμπής, σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς συλλόγους των χωριών της Λάρισας, πρoέβαλλε ταινίες σε καφενεία και σχολεία, κάνοντας γνωστά στην επαρχία τα “ιερά τέρατα” της 7ης Τέχνης. Στο αυτοκίνητό του, φόρτωνε την κινηματογραφική μηχανή και τα υπόλοιπα σύνεργα και πήγαινε στα χωριά. Πολλές φορές οι χωριανοί τον φιλοξενούσαν, καθώς το βράδυ, λόγω του προχωρημένου της ώρας, δεν μπορούσε να πάρει το δρόμο της επιστροφής.

Ο άνθρωπος που έμαθε τους Λαρισαίους, τι εστί παγκόσμιος κινηματογράφος, φαίνεται ότι προτιμούσε τον γαλλικό, που είχε ιδιαίτερη ποιότητα και όχι τον χολιγουντιανό, που ήταν περισσότερο λαμπερός. Τρεις ήταν οι γυναίκες που πραγματικά σημάδεψαν την κινηματογραφική του ζωή. Η Αγλαΐα Μητροπούλου, που του έδειξε τον δρόμο για τον προλογισμό των ταινιών, η Μελίνα Μερκούρη, την οποία γνώρισε και θαύμασε ως ιδιαίτερη προσωπικότητα και βέβαια, το απόλυτο θηλυκό σύμβολο εκείνης της εποχής, η Μέριλιν Μονρόε.

To 2002, μαζί με πέντε νέους φοιτητές εκδίδουν το περιοδικό Cineπαρμένος. Ο Θεόφιλος Παπαγεωργίου, ένας από τους φοιτητές εκείνους που πλέον συνεχίζει να εκδίδει το περιοδικό, περιγράφει πως προέκυψε το όνομα. «Ήταν μέσα από μια συζήτηση με τον Μπαρμπή, οποίος πάνω στην κουβέντα μας είπε: κι εγώ είμαι ονειροπαρμένος. “Αυτό είναι”, του είπαμε, το όνομα θα είναι Cineπαρμένος. Στην αρχή, ήταν μικρό έντυπο, μόλις οκτώ σελίδες, με βασικό αρθρογράφο τον Μπαρμπή», περιγράφει. Όμως ο Μπαρμπής, ακόμη και στον γραπτό του λόγο ήταν ξεχωριστός. «Ο Μπαρμπής έγραφε όπως μιλούσε -με δεδομένο ότι είχε απίστευτες γνώσεις για τον κινηματογράφο και παράλληλα είχε μια φοβερή αμεσότητα στην επικοινωνία. Αυτά ήταν και τα χαρακτηριστικά της γραφής του», λέει ο Θεόφιλος Παπαγεωργίου. Μάλιστα, υπάρχει η δέσμευση από την δημοτική αρχή ο θερινός σινεμάς του Μύλου, να πάρει το όνομά του προκειμένου η πόλη τιμήσει τον άνθρωπο, που έφερε τον κινηματογράφο πιο κοντά στους Λαρισαίους.

Παρά το γεγονός ότι η ιστορία με το γνωστό λουκούμι τον ταλαιπώρησε, κατάφερε να το ξεπεράσει. Όμως λόγω ενός νέου προβλήματος, βρέθηκε στην εντατική σε κώμα για περίπου 40 ημέρες. Όταν είσαι ξεχωριστός στην ζωή, είσαι ξεχωριστός και στα δύσκολα. Η ανηψιά του, που στάθηκε στο πλευρό του μέχρι την τελευταία ώρα, περιγράφει ένα πραγματικά ευτράπελο περιστατικό, μέσα στην εντατική. «Επί 40 μέρες δεν αντιδρούσε. Κάποια μέρα, φτάνω στην εντατική και μου λένε οι νοσοκόμες πως είναι πολύ καλά σήμερα -“Μπείτε να τον δείτε”. Ενώ είχε τραχειοστομία και δεν μπορούσε να μιλήσει, με τα χείλια μου λέει “Είναι μαλάκες οι γιατροί (γέλια)”. Εκεί έκλαψα από χαρά. Εντάξει λέω, έχει επιστρέψει», περιγράφει. Ο Μπαρμπής Βοζαλής προδωμένος από την καρδιά του έφυγε στις 18 Οκτωβρίου 2014, αφήνοντας ένα τεράστιο κενό πίσω. Πλέον προλογίζει τις ταινίες που επιλέγει στο “Σινέ Παράδεισος”, με θεατές τους αγγέλους. Άλλωστε τί άλλο μπορεί να κάνει εκεί πάνω…


*Ευχαριστούμε θερμά τον Φώτη Νατσιούλη που μας διέθεσε φωτογραφικό υλικό για τον Μπαρμπή Βοζαλή

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ένα... αστέρι!

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΟΙ ΚΑΜΠΑΝΕΣ ΧΤΥΠΗΣΟΥΝ…

Γράφει ο Άγγελος Πετρουλάκης*   Δεκέμβριος 2015 κι εσύ να πρέπει να γράψεις (για ένα αγαπημένο μαθητή) κάτι για τις μέρες που έρχονται, για τα ...