ΛΑΡΙΣΑ UNDERGROUND: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΥΠΟΝΟΜΟΥ

Υπόνομος. Τα πάντα καταλήγουν εκεί. Ρευστά και στερεά. Άχρηστα αλλά και χρήσιμα. Τα αποτελέσματα ενός μεθυσιού που δεν θα ξεχάσεις ποτέ και ενός χωρισμού που σε πλήγωσε βαθιά. Εκεί καταλήγουν τα κλειδιά του σπιτιού και το κινητό που τα’χες και τα δυο στα χέρια την ώρα που έβγαινες από την πόρτα του αυτοκινήτου, η γόπα του τσιγάρου που πέταξες όταν επιτέλους έφτασε το κορίτσι και το τακούνι που πιάστηκε στη σχάρα. Σε υπονομεύω σημαίνει σκάβω τη γη κάτω από τα πόδια σου -για πολλά χιλιόμετρα. Και χάρη σε έρευνα Αμερικανών επιστημόνων, τώρα πια ξέρουμε ότι στους βόθρους κρύβεται …χρυσάφι.

Το τελευταίο κίνησε -και πολύ μάλιστα- την περιέργεια του «τί ῥεῖ». Για να ικανοποιηθεί αυτή μας η περιέργεια απευθυνθήκαμε στη ΔΕΥΑΛ, ενώ τις πολλές, μα πολλές μας απορίες έλυσαν με υπομονή και χιούμορ ο Αργύρης, ο Δημήτρης, η Άννα, ο Αποστόλης και ο Θοδωρής -οι άνθρωποι που αυτή τη στιγμή διοικούν τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Λάρισας. Το αποχετευτικό δίκτυο της Λάρισας, αγωγοί ομβρίων υδάτων και αγωγοί ακαθάρτων εκτείνεται σε πολλά χιλιόμετρα. Περίπου 300 χλμ είναι οι αγωγοί βοθρολυμάτων και περίπου άλλα 200 χλμ είναι οι αγωγοί ομβρίων υδάτων. Το δίκτυο παρακολουθείται και με ρομποτική τεχνολογία -το ρομπότ διασχίζει τον αγωγό και δίνει το ακριβές στίγμα για το προβληματικό σημείο, ενώ στη συνέχεια επεμβαίνουν τα συνεργεία.

Για την ιστορία…

Δίκτυο αποχέτευσης η Λάρισα απέκτησε στα μέσα της δεκαετίας του ’60 – το πρώτο κτίσμα συνδέθηκε στο νεότευκτο αποχετευτικό δίκτυο της Λάρισας το 1965 και επρόκειτο για το κτίσμα στο χώρο που σήμερα έχει ανεγερθεί το Θέατρο ΟΥΗΛ. Αποδέκτης των λυμάτων ο πολύπαθος Πηνειός -όπως άλλωστε και κάθε λίμνη, ποτάμι και παραλία της Ελλάδας που είχε την «τύχη» να βρίσκεται κοντά σε ανθρώπινη δραστηριότητα. Τα πρώτα δίκτυα ακαθάρτων της Λάρισας παραμένουν ως υπηρεσία δημοτική, παρά το γεγονός ότι έχει δημιουργηθεί ο Οργανισμός Ύδρευσης – Ηλεκτροφωτισμού Λάρισας,  ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, με τον Δήμο να κατέχει το 65% των μετοχών και το λοιπό να είναι μοιρασμένο σε μεγάλους και μικρούς ιδιώτες μετόχους -οι οποίοι, ωστόσο είχαν το μάνατζμεντ, αλλά και διόλου ευκαταφρόνητα έσοδα. 

Πρότυπο

Δήμος και ιδιώτες έριζαν για το ποιος θα αποκτήσει το σύνολο της εξαιρετικά κερδοφόρας δραστηριότητας της ύδρευσης του πληθυσμού. Με την πτώση της δικτατορίας, ο Δήμος βγαίνει νικητής στη διαμάχη αυτή και οι μετοχές που είχαν στα χέρια τους οι ιδιώτες ανταλλάχθηκαν: 1 μετοχή προς 5 δρχ. Το 1978 η διαχείριση της αποχέτευσης μεταβιβάζεται στη ΔΕΥΛ -Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Λάρισας. Από τους περίπου 45.000 κατοίκους τότε, μόλις το ένα δέκατο είχε συνδεθεί στο αποχετευτικό σύστημα. Η συντριπτική πλειοψηφία λειτουργούσε με ατομικά συστήματα βόθρων. Δύο χρόνια μετά, το 1980 έρχεται ο ιδρυτικός νόμος των ΔΕΥΑ της χώρας, από τον Γ.Σουφλιά και -σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της ΔΕΥΑΛ, Απόστολο Μπαλογιάννη- η Λάρισα αποτέλεσε πρότυπο για όλες τις επιχειρήσεις ύδρευσης-αποχέτευσης της χώρας. Σπίτια, επιχειρήσεις και χωράφια «αξιοποιούν» τον Πηνειό, μέχρι… εξαντλήσεως.

Άνυδροι για δυο μέρες

Το 1988 η Λάρισα μένει για δυο μέρες χωρίς νερό. Ύδρευση και άρδευση έχουν εξαντλήσει τον ποταμό. Το σύστημα καταρρέει και οι σωλήνες γεμίζουν λάσπες. Οι υπηρεσίες προχωρούν στη διάνοιξη γεωτρήσεων περιμετρικά της Λάρισας για να ποτίσουν ανθρώπους και καλλιέργειες. Έχει ήδη ξεκινήσει, μερικά χρόνια νωρίτερα η κατασκευή των «παράλληλων» δικτύων αγωγών ομβρίων υδάτων και ακαθάρτων, διαδικασία που διαρκεί περίπου 35 χρόνια.

Σήμερα, έχουν ολοκληρωθεί τα δίκτυα και από ταIMG_2439 συνολικά 22.500 κτίσματα της Λάρισας είναι συνδεδεμένα στο δίκτυο αποχέτευσης τα 19.173 -εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιες ξεχασμένες πολυκατοικίες που εξακολουθούν να εξυπηρετούνται από βόθρους -«κάποια στιγμή αναγκάζονται να έρθουν μόνοι τους, διότι δεν μπορούν να διαχειριστούν το πρόβλημα της υπερχείλισης», λένε από τη ΔΕΥΑΛ. Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 μπαίνει σε λειτουργία και ο βιολογικός καθαρισμός της Λάρισας.

Παραγωγή

Οι Λαρισαίοι παράγουν περίπου 30.000 κυβικά μέτρα λυμάτων την ημέρα -δραστηριότητα που χαρακτηρίζεται φυσιολογική για μιας τέτοιας τάξης μεγέθους πόλη. Αντιστοίχως, η κατανάλωση νερού είναι στα 40.000 κυβικά την ημέρα, που αυξάνεται στα 60.000 κυβικά τους καλοκαιρινούς μήνες. «Έχουμε τόσο νερό όσο χρειαζόμαστε για τη διαχείριση και της ύδρευσης και της αποχέτευσης», σημειώνει ο γενικός διευθυντής, Απόστολος Μπαλογιάννης. Το επεξεργασμένο νερό καταλήγει στον Πηνειό, ενώ η λυματολάσπη διατίθεται και ως λίπασμα για τα χωράφια.

Χρυσάφι στον υπόνομο…

Τον περασμένο Μάιο είδε το φως της δημοσιότητας έρευνα Αμερικανών επιστημόνων οι οποίοι χτύπησαν …φλέβα χρυσού! Μετά από οκταετείς έρευνες και μετρήσεις σε μονάδες βιολογικού καθαρισμού βρήκαν ποσότητες πολύτιμων και άλλων μετάλλων, που αντιστοιχούν μέχρι και σε μετρήσεις και συγκεντρώσεις αντίστοιχες μεταλλείων. Μεταξύ άλλων στοιχείων, βρήκαν ότι ένα κιλό αποβλήτων των υπονόμων περιέχει 0,4 μιλιγκράμ χρυσού, 28 μιλιγκράμ αργύρου και 638 μιλιγκράμ -και ποσότητες πολλών άλλων μετάλλων και στοιχείων που περιέχονται σε σαμπουάν, απορρυπαντικά, αποσμητικά, αντηλιακά, κοσμήματα και μικροσυσκευές που για κάποιον ατυχή λόγο βρέθηκαν στον υπόνομο. Μέσω ημών και της καθημερινής λειτουργίας του σώματός μας όλα αυτά καταλήγουν στους υπονόμους. Στην Ιαπωνία ήδη ερευνούν τρόπους να εξάγουν τα πολύτιμα μέταλλα από τα απόβλητα των κατοίκων στις πόλεις -στα συν περιλαμβάνεται και ένας πιο φιλικός προς το περιβάλλον τρόπος εξόρυξης χρυσού.

Στη Λάρισα;

Όχι, στη Λάρισα οι μετρήσεις της λυματολάσπης στο βιολογικό καθαρισμό δεν έχουν αποκαλύψει την ύπαρξη χρυσού -τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Ωστόσο, όπως αναφέρει στο «τί ῥεῖ» ο Αργύρης Παπακωνσταντίνου, διευθυντής της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος της ΔΕΥΑΛ, έχουν μετρηθεί συγκεντρώσεις αργύρου, χαλκού, νικελίου -νάτο το 5λεπτο που σου’πεσε στη σχάρα- ψευδαργύρου, μαγγανίου και σιδήρου. Ειδικά με το τελευταίο, είχε γίνει χαμός. Τον περασμένο Μάιο συνελήφθησαν επιτήδειοι που είχαν σηκώσει σχάρες και καπάκια υπονόμων συνολικού βάρους 1.800 κιλών!

Put the kapaki down!

kapakiΚι όμως. Οι σχάρες των αγωγών ομβρίων υδάτων και τα καπάκια των υπονόμων παρακολουθούνται με τεχνολογία …GPS, παρακαλώ. Κάμερες και ειδικός νανο-εξοπλισμός εντοπισμού είναι stand by για να εντοπίσουν -και να ακολουθήσουν- κάθε επίδοξο …άρπαγα. Μετά τα απανωτά κρούσματα αφαίρεσης σε περιφερειακές οδούς και συνοικίες της πόλης, όπως λ.χ. στη Νέα Πολιτεία, στις οδούς Βόλου και Καρδίτσης αλλά και σε άλλα κάπως απόμερα σημεία του οδικού δικτύου, η διοίκηση της ΔΕΥΑΛ αξιοποίησε την τεχνολογία. Υποθέτουμε ότι δεν υπάρχουν απορίες ως προς γιατί τα καπάκια και οι σιδεριές των φρεατίων και των υπογείων αγωγών μπορούν να γίνουν στόχος ληστών, ωστόσο επισημαίνουμε ότι… «είναι πολλά τα λεφτά, Άρη» από την πώληση των μετάλλων που περιέχονται σε αυτά. «Περιμένουμε πώς και πώς τον πρώτο …πελάτη», λένε στη ΔΕΥΑΛ.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Pedestrians walk past the International Monetary Fund headquarters' complex in Washington Sunday, May 2, 2010. A senior International Monetary Fund official says the IMF's executive board is meeting in Washington to consider how much aid to grant Athens under a massive rescue loan package. (AP Photo/Cliff Owen)

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΩΛΟΤΟΥΜΠΑΣ

«Η ελάφρυνση μπορεί να γίνει με επιμήκυνση των ωριμάνσεων, μορατόριουμ στις πληρωμές ή μείωση των επιτοκίων» σημείωσε, η Κριστίν Λαγκάρντ χθες και πραγματικά άφησε έκπληκτους ...