Κ. ΠΙΤΤΑΣ: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΟΡΑ

Berlin, 10.11.1989
Berlin, 10.11.1989 Photo credit: Κ. Πίττας

Ο φωτογράφος Κωνσταντίνος Πίττας αποτύπωσε στο φωτογραφικό του φακό τις ημέρες πριν την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Τις εκφράσεις των ανθρώπων του Ανατολικού Μπλοκ, που κάτι περίμεναν αλλά μάλλον δεν ήξεραν τι. Ήταν η εποχή που τα τείχη έπεφταν, τα σύνορα χαλάρωναν και η Ευρώπη γινόταν κάτι άλλο. Αλήθεια, πόση σχέση έχει εκείνη η εποχή με την σημερινή στην Ευρώπη, στην οποία υψώνονται φράχτες με αφορμή το προσφυγικό;

τρ: Έχετε κάνει μια εξαιρετική δουλειά, φωτογραφίζοντας πρόσωπα και δίνοντάς μας εικόνες πριν από την πτώση του Βερολίνου. Γιατί ασχοληθήκατε με αυτό το θέμα εκείνη την περίοδο;

Κ.Π: Ήθελα να δω την Ευρώπη ολόκληρη, ανατολική και δυτική, τα ελεύθερα καθεστώτα και τα σοσιαλιστικά. Ήθελα να δω τους ανθρώπους σε αυτές τις χώρες σαν μια μεγάλη οικογένεια. Να τους βάλω σε ένα βιβλίο, φωτογραφίζοντας τα άτομα, πέρα από καθεστώτα και σύνορα. Ήταν μια νεανική αφέλεια, γιατί αυτό το πράγμα ήταν πολύ μεγάλο και πολύ φιλόδοξο.

τρ: Εκ του αποτελέσματος ήταν εξαιρετικό…

Κ.Π.: Αυτό μου έδωσε την ώθηση να ταξιδέψω πολλά χρόνια, ζώντας μέσα σε ένα αυτοκίνητο στην ουσία, με μεγάλες στερήσεις. Ήθελα να δω τους ανθρώπους…

Bucharest, Romania, 1989. Σκουπίζοντας το χιόνι...

Bucharest, Romania, 1989. Photo credit: Κ. Πίττας|Σκουπίζοντας το χιόνι…

τρ: Χθες, στην παρουσίαση του έργου σας παρατήρησα την εικόνα της Ρουμανίας, τότε, πριν την πτώση του τείχους. Τηρουμένων των αναλογιών μου έδωσε και μια εικόνα της Ελλάδας σήμερα. Μου έδωσε την εικόνα της φτώχειας από τη μια, κάποιων ανθρώπων που ήταν οι βολεμένοι του καθεστώτος από την άλλη και τον κόσμο που έδειχνε να μισεί την κυβέρνηση, τον Τσαουσέσκου δηλαδή.

Κ.Π: Ας μην κάνουμε καμία σύγκριση. Ήταν άλλη η κατάσταση στη Ρουμανία από τη σημερινή στην Ελλάδα. Ο κόσμος στην Ελλάδα δεν περιμένει στο χιόνι για να αγοράσει ένα κιλό κόκκαλα! Την εξαθλίωση που υπήρχε εκεί, δεν την βλέπουμε στην Ελλάδα και ελπίζω να μην τη δούμε ποτέ. Είναι αδιανόητο να συμβεί κάτι τέτοιο. Ένας ολόκληρος πληθυσμός 17- 20 εκατομμύρια Ρουμάνων ήταν μέσα στην απόλυτη φτώχεια. Γιατί ένα καθεστώς ήθελε να κάνει οικονομία στο ρεύμα. Δεν υπήρχαν τρόφιμα και θέρμανση, ζεστό νερό στην πρωτεύουσα, στο Βουκουρέστι.

East Berlin, DDR, 1987. Photo credit: Κ. Πίττας|Ακινησία.

East Berlin, DDR, 1987. Photo credit: Κ. Πίττας|Ακινησία.

τρ: Η πτώση του τείχους στο Βερολίνο σηματοδότησε πολλά στην Ευρώπη. Όμως, πριν συμβεί αυτό αποτυπώσατε στις φωτογραφίες μια ακινησία των ανθρώπων στις χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ και κυρίως στην Ανατολική Γερμανία. Γιατί συνέβη αυτό;

Κ.Π: Υπήρχε τότε μια τρομακτική ακινησία στην ανατολική Ευρώπη. Ο κόσμος περίμενε, περίμενε, περίμενε… χωρίς να ξέρει τι. Υπήρχε μια εγκαρτέρηση και μια αναμονή για κάτι που δεν φαινόταν. Κανείς δεν έβλεπε ότι το τείχος θα πέσει σε έναν χρόνο. Οι ανατολικοί πίστευαν ότι το τείχος θα κρατούσε 100 χρόνια. Οι δυτικοί δεν μπορούσαν να φανταστούν κάτι τέτοιο, δεν φαινόταν. Όλα άρχισαν εκείνο το καλοκαίρι του ’89, που ο κόσμος άρχισε να μετακινείται από τη μια χώρα στην άλλη. Μετά άλλαξαν τα πάντα. Ακόμη και οι Ανατολικογερμανοί μπήκαν στην ενωμένη Γερμανία και ήταν κάτι άλλο. Ξαφνικά έπρεπε να δουλέψουν. Στο προηγούμενο καθεστώς, ήταν λίγο σαν το σοσιαλιστικό μότο «εμείς κάνουμε πως δουλεύουμε  και αυτοί κάνουν πως μας πληρώνουν».

Budapest, Portugal, 1986 Photo credit: Κ. Πίττας

Budapest, Portugal, 1986 Photo credit: Κ. Πίττας

τρ:Η πτώση του τείχους ήταν μια ιστορική στιγμή. Κατάργησε τα σύνορα ουσιαστικά στην Ευρώπη. Σήμερα δεν βιώνουμε τείχη αλλά φράκτες. Πώς το σχολιάζετε αυτό;

Κ.Π: Αυτό είναι αποτέλεσμα ενός μεγάλου προβλήματος που λέγεται προσφυγικές ροές. Πάλι είναι ένα φαινόμενο που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί. Αυτό το πράγμα τάραξε τις κοινωνίες. Τάραξε μερικές κοινωνίες, οι οποίες δεν έχουν μάθει από τον εγκλεισμό που είχαν 40 χρόνια. Ακόμη δεν έχουν εξοικειωθεί σε μια άνεση με το άλλο. Δηλαδή, είναι κάπως φοβικές κοινωνίες. Η Ουγγαρία για παράδειγμα είναι ένας πολύ παράξενος λαός. Έχει αυτό το ανάδελφο που έχουμε κι εμείς, καθώς περιβάλλεται από άλλα φύλλα, Γερμανούς και Σλάβους, με τους οποίους δεν έχει καμιά σχέση. Νιώθαν πάντα περικυκλωμένοι. Αυτό το εκμεταλλεύεται λαϊκιστής που κυβερνά, ο οποίος αποφασίζει να σηκώσει τα τείχη. Αυτό τα ακολούθησε ο Πολωνός, κλπ. Αυτό όλο είναι βούτυρο στο ψωμί μιας ακροδεξιάς. Όσο εντείνονται τα προβλήματα με το Ισλάμ και την τρομοκρατία, θα δείτε τους λαούς να κλείνονται στο καβούκι τους, με τρομακτικά μέτρα ασφαλείας.

τρ: Το προσφυγικό σας κάνει κλικ για να το φωτογραφίσετε;

Κ.Π: Το προσφυγικό είναι συγκινητικό. Εγώ δεν πήγα ούτε στη Λέσβο, ούτε στη Ειδομένη, ούτε καν στο Πειραιά που είναι δίπλα μου. Κι αυτό γιατί δεν μπορώ να φωτογραφίσω τους ανθρώπους κάτω από ένα σημείο αξιοπρέπειας. Δεν μπορώ αυτές τις εικόνες που μας περνάνε από τα κανάλια, όπου βλέπεις ένα κοπάδι φοβισμένα ζώα. Πήγα από το παλιό μου σχολείο στην Αθήνα και εκεί είδα ότι είχε μέσα 300 ανθρώπους. Μπήκα μέσα και πήρα φωτογραφίες. Εκεί είδα ωραία πρόσωπα. Είδα αυτό ακριβώς που μπορώ να δω. Να δω τον άλλον σε αυτό που τον συνιστά ως άνθρωπο και όχι ως ζώο.


*Χθες, Τρίτη, έγινε η παρουσίαση της δουλειάς του Κ. Πίττα «Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης» από τη Φωτογραφική Λέσχη Λάρισας σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Παιδείας και Νεολαίας, στο Πνευματικό Κέντρο Ζιαζιά στη Χαραυγή. Άλλες δουλειές του Κ. Πίττα μπορείτε να δείτε στο site του: www.cpittas.com

 

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΒΕΡΟΝΑΛ

ΤΟ «ΒΕΡΟΝΑΛ» ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΝΕΙ ΤΟΝ Ι. ΣΥΚΟΥΤΡΗ

Στην κατάμεστη από βιβλιόφιλους αίθουσα του Γαλλικού Ινστιτούτου Λάρισας παρουσιάστηκε χθες το νέο βιβλίο του Τάκη Θεοδωρόπουλου με τίτλο «Βερονάλ». Ένα βιβλίο με αφηγηματικό χαρακτήρα, ...