ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΣ: ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΦΘΟΡΑ

IMG_2266

Τον βρήκαμε στο εργαστήριό του. Ένα δροσερό ημιυπόγειο χώρο. Έργα του διάσπαρτα στον χώρο να δίνουν καλλιτεχνικές πινελιές στο τούβλο και το τσιμέντο. Από το στερεοφωνικό παίζει κλασσική μουσική. Δεν είναι βαριά η ατμόσφαιρα αλλά μυσταγωγική. Ξέρεις ότι εδώ μέσα -εδώ κάτω, καλύτερα- παράγεται τέχνη. Που πηγάζει από τον ψυχισμό του καλλιτέχνη και την ανάγκη του να πει όσα σκέφτεται. Κερνάει καφέ και ξεκινάμε να μιλάμε. Περί τέχνης.

Γιατί θέλει κανείς να κάνει τέχνη;

Κ.Β.: «Η πρωταρχική αιτία είναι ο λόγος. Υπάρχει ένας τίτλος, μια θεματική, στην δουλειά σου. Θέλεις να πεις κάτι μέσα από αυτή. Η άλλη αιτία είναι η διακόσμηση. Στην αναγέννηση ζωγράφιζαν ένα τοίχο για να ικανοποιηθεί αισθητικά ο ιδιοκτήτης του». 

Άρα είναι ανάγκη;

Κ.Β.: «Είναι μια ηδονή. Η γέννηση μιας ιδέας. Όλη αυτή η διαδικασία έχει απογοητεύσεις, άγχος, πίκρα, ηδονές. Δυνατά συναισθήματα. Είναι καλό κατά τη γνώμη μου να τα νιώθει κανείς αυτά. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι πάντα ευχάριστο καθώς η ανάγκη δημιουργίας περνά μέσα από μια αυτοαναίρεση. Όλοι οι άνθρωποι θεωρώ ότι έχουν την τάση δημιουργίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα ασχοληθούν περισσότερο ή θα το κάνουν τρόπο ζωής. Και από όσους το κάνουν δεν είναι σίγουρο ότι θα επιλέξουν την λύτρωση της έκθεσης. Πιστεύω ότι δεν ξέρουμε παρά το ένα τοις χιλίοις από τις δημιουργίες που υπάρχουν στον κόσμο».

Διαδρομής Αναζήτηση. Απρόσωπες μορφές σε ένα κομμάτι βάρκας. Εξαιρετικά επίκαιρο, τι λέτε;

Διαδρομής Αναζήτηση. Απρόσωπες μορφές περιπλανούνται. Εξαιρετικά επίκαιρο, τι λέτε;

O Kώστας Βαρνάς θεωρεί ότι η τέχνη είναι μια έννοια παγκόσμιας γλώσσας που σκοπό έχει να μεταφέρει ιδέες, να προκαλέσει προβληματισμό, να δημιουργήσει συναισθήματα είτε αρνητικά είτε θετικά. Το μεγαλύτερό του άγχος είναι το έργο να μην προκαλέσει τίποτα. Να περάσει αδιάφορο. Είναι το ίδιο σημαντικό να ακούσει «τι φανταστικό που είναι το έργο» με το «τι αποκρουστική που είναι η δουλειά σου». Η μετριότητα ενδεχομένως να αρέσει σε όλους. Δεν μεταφέρει πολύ άρωμα, όμως. Χρειάζεται ακρότητα, σύμφωνα με τον Κώστα Βαρνά.

Από τι προκύπτει η έμπνευση;

Κ.Β.: « Παρατηρείς, κοιτάζεις -δεν βλέπεις απλά, έχεις τα ερεθίσματα, τον τρόπο και την δύναμη να τα επεξεργαστείς και την διάθεση να τα δείξεις προς τα έξω. Κάποιοι δεν θέλουν να εκθέτουν. Έχω περάσει από αυτή τη φάση και εγώ. Ζωγραφίζω από το 1980 αλλά άρχισα να εκθέτω μετά το 2000».

Από την θεματική Ποίηση της Ήττας

Από την θεματική Ποίηση της Ήττας

Εκτός αυτών έχει επηρρεαστεί από τη μουσική και τα μουσικά όργανα. Τα δε μουσικά όργανα -συχνά παρόντα στα έργα του- δεν τον άγγιξαν πρωτίστως ως εργαλεία παραγωγής ήχου. Τον άγγιξαν ως φόρμες. Ως γλυπτά -ασχολείται και με την γλυπτική. Και έπρεπε να τα αποκτήσει, ώστε να τα νιώσει, να τα μυρίσει, να τα αισθανθεί, να αφήσει μια χημεία να αναπτυχθεί ανάμεσά τους. Μόνο τότε θα μπορούσε να τα αποτυπώσει καλύτερα. Μάλιστα, μια από τις πιο πρόσφατες δουλειές του, το Jazz Escape, είναι όπως λέει ο καλλιτέχνης «μια εικαστική μουσική διαδρομή, αυτοσχεδιάζοντας με ελευθερία εικόνες… γιατί η jazz είναι ελευθερία».

Επίσης τον γοητεύει η ήττα. «Δεν υπάρχει αναγέννηση χωρίς την φθορά», θα πει δείχνοντας έργα του που εντάσσονται στην θεματική δουλειά «Η Ποίηση της Ήττας».

Τι είναι η έκθεση για τον καλλιτέχνη; 

Κ.Β.: «Είναι μια επίπονη και σκληρή διαδικασία. Είναι, όπως λέω, ένα στριπτίζ ψυχής. Γιατί μπαίνεις στην διαδικασία της κριτικής και αυτό δεν είναι εύκολο. Γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να βιώσεις την αδιαφορία. Το καλύτερο είναι να ακούσεις ότι ‘αυτό το έργο το ζηλεύω’. Όταν ζηλεύεις κάτι, όταν θα ήθελες και εσύ να το έχεις κάνει και εσύ αυτό που βλέπεις, τότε το θεωρείς εξαιρετικό. Το έχω ακούσει από κάποιους ανθρώπους στις τελευταίες δουλειές μου και με τιμά ιδιαίτερα».

Η επικοινωνία έργου τέχνης με άνθρωπο είναι αυστηρά προσωπική. Εξάλλου την ερμηνεύεις με την δική σου κουλτούρα και την δική σου παιδεία. Βέβαια, δεν θα σταματήσει να φιλοτεχνεί την σκέψη του. Διαπιστώνει, όμως, πως όσο περιπλέκεται το μέσο της τέχνης τόσο πιο σύνθετο γίνεται να μεταδώσεις έστω και ένα απλό συναίσθημα όπως η χαρά. Σε ένα κείμενο ή σε ένα μουσικό κομμάτι, αυτό είναι σχετικά εύκολο. Πως θα μεταδώσεις τη χαρά όμως με την ζωγραφική;

Η παιδεία μας, η κουλτούρα μας δεν έχει καλλιεργηθεί μέσα από την παρατήρηση, λέει ξεφυλλίζοντας φωτογραφίες έργων του, και συμπληρώνει ότι εκεί έγκειται η δυσκολία. Στην ιδιαίτερη διαπροσωπική σχέση καλλιτέχνη και θεατή. Άλλο έχει στο μυαλό του ο εικαστικός και άλλο σημαίνει το κάθε τι για τον θεατή. Εξάλλου δεν θα δουν όλοι κάτι με την πρώτη φορά. Αλλά θα το δουν κάποια στιγμή. Για αυτό του αρέσει να εκθέτει σε δημόσιους χώρους. Γιατί είναι σαν να εισβάλλει η τέχνη του στην καθημερινότητα του κόσμου και έτσι μαθαίνουμε να παρατηρούμε. Όχι απλά να βλέπουμε. Την ίδια στιγμή, του αρέσει να εκθέτει γιατί έτσι απαλλάσσεται από το έργο το οποίο παίρνει μια υπόσταση. Κανείς μετά δεν μπορεί να επέμβει. Είναι μια ύπαρξη από μόνο του.

unnamed

Jazz Escape

unnamed-2

Jazz Escape

Προσφέρεται η Λάρισα για τέχνη;

Faces

Faces

Κ.Β.: «Όλοι οι τόποι προσφέρονται. Το θέμα είναι εάν υπάρχει υποδομή. Και στην Λάρισα δεν υπάρχει. Κάποτε λειτουργούσε το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης κάτω, στην Σωκράτους. Μας είχαν καλέσει όταν επρόκειτο να κλείσει για να πούμε την άποψή μας. Παίρνω ταξί λοιπόν και ο ταξιτζής δεν ήξερε που είναι. Να τι φταίει! Φταίει και η κουλτούρα της πόλης, φταίνε όμως και οι ιθύνοντες που δεν δίνουν την αιτία να πάει κάποιος σε ένα μουσείο, σε μια πινακοθήκη. Θέλει marketing. Θέλει ενημέρωση του κόσμου».

Στο πλαίσιο αυτό θα του άρεσε να υπήρχε ένας χώρος στην Λάρισα που κάθε μήνα ένας καλλιτέχνης να εκθέτει ένα γλυπτό του, καθώς εκτιμά ότι η γλυπτική τέχνη απουσιάζει από την πόλη. Την ίδια στιγμή, βέβαια, ο Κώστας Βαρνάς θεωρεί πως στα σχολεία υπάρχει περιορισμένη έως καθόλου πολιτιστική παιδεία.

H αγωνία του για τους ανθρώπους, όμως, είναι εμφανής και στην δουλειά του με τίτλο Faces. Με άγριες, ίσως και θυμωμένες κινήσεις, θα δημιουργήσει απρόσωπες μορφές που χάνονται μέσα στο περιβάλλον τους, θέλοντας να υπογραμμίσει την εξαθλίωση, την απόγνωση, τον αγώνα για επιβίωση, την απομόνωση, την έλλειψη εμπιστοσύνης. Όλα αυτά κατά τον καλλιτέχνη οδηγούν στην απώλεια της ανθρώπινης ταυτότητας και κατ’ επέκταση της ανθρώπινης ψυχής.

c2dbae_ac2f6d599b31f01c0dad87f653f8ccc8

Future Vision. Πλαταμώνας

Επίσης, ο Κ. Βαρνάς έχει ασχοληθεί εικαστικά και με την ιστορία της γραφής. «Η γραφή ήταν ο τρόπος να μεταφέρεις ετεροχρονισμένα ένα μήνυμα», δηλώνει. Σημειώνει, δε, ότι από αυτό το ενδιαφέρον του εμπνεύστηκε και το έργο Future Vision που εκτίθεται μόνιμα στον Πλαταμώνα. «Έχει τρεις οθόνες. Και στο κέντρο τους τον ορίζοντα. Με αυτό θέλω να πω ότι πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα μόνοι μας. Όχι μέσα από ένα pixel, που μας το δίνει κάποιος άλλος», τονίζει.

Image00026

Vinyl 45 RPM

Μακρά συζήτηση και ο καφές δεν έφτασε για όλη. Αλλά δεν πειράζει. Γιατί ήταν ωραία. Είχε μουσική και χρώμα.


*Ο Κώστας Βαρνάς πραγματοποιεί στις 22 Απριλίου νέα έκθεση με τίτλο Vinyl 45 RPM στο Jukebox στο Φρούριο. Θέμα φυσικά ο ομώνυμος δίσκος, που κατά τον καλλιτέχνη «είναι γλυπτό, φετίχ, μέθεξη, λατρεία». Είναι μέλος του Εικαστικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΕΕΤΕ) και της Ένωσης Διακοσμητών Ελλάδος (ΕΔΙΕ). Έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 50 ομαδικές εκθέσεις, έχει πραγματοποιήσει 19 ατομικές και έχει κάνει την σκηνογραφία σε 15 θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές παραγωγές. Διαβάστε το πλήρες βιογραφικό του και τις εκθέσεις του.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ