ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ: ΘΑ ΚΑΤΡΑΚΥΛΟΥΜΕ ΜΕ ΝΟΜΟΤΕΛΕΙΑΚΗ ΛΟΓΙΚΗ

yannaras

Ο ομότιμος καθηγήτης φιλοσοφίας και συγγραφέας Χρήστος Γιανναράς, μιλάει στο τί ῥεῖ, και ανάμεσα σε άλλα τονίζει πως η πόλωση στο δημοψήφισμα εξέφρασε το πιο σημαντικό ίσως δίλημμα που τέθηκε ποτέ σε αυτό τον τόπο, όμως ταυτόχρονα επισημαίνει πως πρέπει σαν λαός να σκεφθούμε σοβαρά για το αν ανήκουμε στην Ευρώπη ή όχι. Είναι εντελώς απαισιόδοξος για το πολιτικό μέλλον του τόπου μετά και την απογοήτευση από την κυβέρνηση Τσίπρα, ενώ για το προσφυγικό δήλωσε πως ο φόβος της κοινωνίας είναι αντανακλαστικό εγωκεντρικής αυτοπροστασίας. Τέλος θεωρεί πως η «θρησκειοποίηση» της Εκκλησίας και η επιφανειακότητα της πολιτικής προκαλούν σύγχυση στην κοινωνία πάνω σε θέματα, σαν το σύμφωνο συμβίωσης.

*Προς χρήστες κινητών τηλεφώνων: Εάν το κείμενο σας εμφανίζεται «σπασμένο», σας παρακαλούμε για κατανόηση και ανάγνωση της συνέντευξης από υπολογιστή. Τα γράμματα χάνονται διότι διατηρείται η ορθογραφία του κ. Γιανναρά σε πολυτονικό σύστημα, το οποίο δεν αναγνωρίζουν όλες οι συσκευές. 

Κύριε Γιανναρά, από το 2014 έχει διαμορφωθεί ένα έντονο κλίμα πόλωσης στην κοινωνία, το οποίο κορυφώθηκε την περίοδο του δημοψηφίσματος. Η τάση καλλιεργήθηκε εντόνως και από κόμματα, μίντια, πολίτες υπέρ του «ναι» ή του «όχι» φτάνοντας την κατάσταση στα άκρα. Γιατί όμως το μένος βρήκε τέτοια απήχηση και πως θεωρείτε ότι μπορεί να αναστραφεί αυτό το κλίμα; 

Ἡ δική μου αἴσθηση, πιθανόν ἐσφαλμένη, εἶναι ὄτι αὐτή τη φορά ἡ πόλωση ἐξέφρασε τό ἔνα καί μοναδικό ρεαλιστικό δίλημμα πού ἀντιμετωπίζει ὁ Ἑλληνισμός σήμερα -δίλημμα διαισθητικόν, δηλαδή ἀσυνείδητα, ἐκφραζόμενο στήν πόλωση. Γιά ἕξι αἰῶνες περίπου (ἁπό τό Σχίσμα τοῦ Καρλομάγνου, τόν 9ο αί., ὥς τό 1453) ὁ Ἑλληνισμός ἕχει γρηγοροῦσα ἐπίγνωση ὄτι ἡ μετα-ρωμαϊκή βαρβαρική Δύση (the Barbarian West) ἧταν ἡ μέγιστη ἀπό τίς ἀπειλές πού γνώρισε ποτέ ὁ Ἑλληνισμός -ἡ μόνη πού μποροῦσε νά ἐξαφανίσει τῆν ἑλληνική ἰδιαιτερότητα: τό πρωτεῖο τῆς ἀλήθειας, ὄχι τῆς χρησιμότητας, κοινωνιοκεντρικοί οἱ στόχοι τοῦ βίου, ὄχι ἀτομο-κεντρικοί.

Ἄν ποτέ φτάσουμε νά ἔχουμε μόνο δύο κόμματα: ἕνα «Κόμμα ἑλληνοκεντρικοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ» καί ἕνα «Κόμμα ἐκσυγχρονιστικοῦ ἐκδυτικισμοῦ» νομίζω ὄτι ἡ πολιτική στόν τόπο μας θά ὑπηρετεῖ ρεαλισμό καί ὄχι προσχήματα καί φαντασιώσεις.

Με την απογοήτευση του κοινού από την κυβέρνηση του Αλ. Τσίπρα διατυπωμένη, ποιες πολιτικές τάσεις θα βλέπατε να εμπεδώνονται το επόμενο διάστημα; 

Ἡ ἀπογοήτευση ἀπό μόνη τῆς δέν γεννάει λύσεις κοινωνικῶν προβλημάτων οὕτε ὑπέρβαση ἀδιεξόδων οὕτε πολιτικές καινοτομίες. Μέ νομοτελειακή λογική θά συνεχίσουμε τήν κατρακύλα ἀδυσώπητα: Ὅπως τήν παραλυτική ἀνικανότητα Καραμανλῆ τοῦ βραχέος διαδέχθηκε ἡ χρεοκοπία καί ἡ εὐτελιστική τοῦ ἑλληνικοῦ ὀνόματος πρωθυπουργία τοῦ ὀλίγιστου τῶν Παπανδρέου, καί ὅπως αὑτό τό κατάντημα τό ἀκολούθησε ἡ ἀνυπόφορη ἀθλιότητα τῆς κυβέρνησης Σαμαρᾶ-Βενιζέλου-Μπαλτάκου, γιά νά τήν διαδεχθεῖ ἠ χαοτική ἀσυναρτησία καί ἐγκληματική παιδαριωδία τοῦ ΣΥΡΙΖΑ, ἔτσι θά συνεχίσουμε ὅσο τό κοινωνικό σῶμα δέν γεννάει ἀντισώματα στή θανατερή παρακμή. Ποιοί περιμένουν νά πάρουν τή σκυτάλη τῆς ντροπῆς; Ἡ ἀνεκδιήγητη κυρία Φώφη, πού κουνάει τό δάχτυλο στήν ἑλληνική κοινωνία ἐπιπλήττωντας την πού, ἐπιτέλους, καταχώνιασε τό ΠΑΣΟΚ στό «χρονοντούλαπο τῆς Ἰστορίας». Καί ὁ δεύτερος πού καραδοκεῖ, μέ ὀπλοστάσιο στυλιζαρισμένες χαρτογιακάδικες ἐξυπνάδες: ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης.

Αὑτά ἧταν τά προγνωστικά.

Το προσφυγικό πρόβλημα έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το σκληρό πρόσωπο της Ευρώπης. Η ισλαμοφοβία κέρδισε την αλληλεγγύη και η ασφάλεια υπερίσχυσε του ανθρωπισμού. Τι σημαίνει αυτό για την πορεία των ευρωπαϊκών κοινωνιών; 

Δέν νομίζω ὄτι χρειάζεται προφητικό χάρισμα γιά νά διαγνώσει κανείς τήν ἀσθένεια καί τις ἐξελίξεις: Ἡ Εὐρώπη ἀφέθηκε ὀλοφάνερα νά ὑποταχθεῖ στόν ὀλοκληρωτισμό τῆς αὐθαιρεσίας τῶν «Ἀγορῶν». Ἡ λέξη «ὀλοκληρωτισμός» κυριολεκτεῖ: πρόκειται γιά ἀπόλυτη κυριαρχία προτεραιότητας τῶν οἰκονομικῶν κριτηρίων, ὄχι μόνο στήν ἀσκούμενη πολιτική ἀλλά καί στόν προσωπικό βίο τῶν ἀνθρώπων. Μοναδικό «νόημα» ζωῆς, ἡ μεγιστοποίηση καί ἐξασφάλιση τῆς καταναλωτικῆς εὐχέρειας -συνεπέστατος μηδενισμός κάθε κριτηρίου ποιότητας, καλλιέργειας, ἀνθρωπιάς. Ὁ φόβος γιά το Ἰσλάμ καί ἡ «ἐνόχληση» ἀπό τοῦς πρόσφυγες εἶναι, νομίζω, τυπικά ἀντανακλαστικά αὐτοπροστασίας ἐγωκεντρικῆς, ἴσως καί πανικοῦ ἀπέναντι σέ ἀνθρώπους μέ πίστη τυφλή, ἕτοιμους νά πεθάνουν γιά τήν ἰδεοληψία τοῦς.

Από την κοινωνική όσο και την πολιτική συμπεριφορά μας, κρίνετε ότι ανήκουμε στην Ευρώπη;

Τό ἐρώτημά σας ἀξίζει προσοχή καί σοβαρή μελέτη: Διακόσια χρόνια τώρα παλεύουμε νά γίνουμε «Εὐρωπαίοι» καί δέν τό καταφέρνουμε -ἔχουμε ἕνα κράτος μόνιμα διαλυμένο, ἄδικο, ἀνήθικο, ἐντελῶς άναποτελεσματικό. Ὅλοι σχεδόν οἱ πολίτες, μέ πρώτους τοῦς πολιτικοῦς μας ἄρχοντες, προσπαθοῦν νά κλέψουν τό κρατικό ταμεῖο, τό κοινωνικό χρῆμα. Ἡ λαμογιά καί ἡ κατεργαριά ἔχουν γίνει «πολιτισμική» μας ταυτότητα, τό ἑλληνικό ὄνομα χλευάζεται παντοῦ. Γιατί φτάσαμε σέ αὑτό τό κατάντημα; Γιατί ὁ Ἑλληνισμός, ὁ ἐκτός ἑλλαδικοῦ κράτους (αἰγυπτιακός, μικρασιατικός, ποντιακός, τῆς Μαύρης θάλασσας) εἷχε δυναμικά προσλάβει ἀπό τή δυτική Νεωτερικότητα ὅ,τι ἀνταποκρινόταν σέ πραγματικές τοῦ ανάγκες -κριτικά, ὄχι σάν μεταπράτης, ὄχι ἀπό ξιπασιά καί μειονεξία;

Ἄν δέν ἀπαντήσουμε σἐ αὑτό τό ἐρώτημα, τό ἰστορικό μας τέλος θά εἶναι ἀναπότρεπτο.

Θεωρείτε ότι έπρεπε να εγείρει τέτοιες αντιδράσεις το ζήτημα του συμφώνου συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια; 

Δέν χωράει «πρέπει» στά κοινωνικά ἀντανακλαστικά. Ἡ ψήφιση τοῦ «συμφώνου συμβίωσης» ἀπλῶς ἀποδεικνύει ὄτι στήν παρακμιακή μας κοινωνία ἡ πολιτική ἀσκεῖται μέ κριτήριο ἀποκλειστικό νά κερδηθοῦν οἱ ἐντυπώσεις. Καί ὄτι ἡ Ἐκκλησία ἔχει σέ μεγάλο βαθμό θρσηκειοποιηθεῖ: ἔχει ἀλλοτριώσει τό ἐκκλησιαστικό «μυστήριο» σέ θρησκευτική νομιμοποίηση τῆς σεξουαλικότητας. Ἀποτέλεσμα, ἡ τέλεια κοινωνική σύγχυση σέ θέματα οὐσιωδέστατα γιά τήν ψυχική ἰσορροπία τοῦ ἀνθρώπου._

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ